Orhan Kemal
1914, Ceyhan, Adana — ☾ 1970
Orhan Kemal (asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü, 1914-1970), Türk edebiyatının toplumcu gerçekçi akımının en güçlü temsilcilerinden biridir. İşçi sınıfının, köylülerin ve küçük insanların yaşam mücadelesini yalın ve samimi bir dille anlatan yazarın eserleri, Türkiye'nin toplumsal dönüşümünün en sarsıcı panoramalarını sunar. 28 roman, çok sayıda öykü kitabı ve tiyatro oyunu kaleme almış; eserlerinin önemli bir kısmı sinemaya uyarlanarak Türk sinema tarihinin klasikleri arasına girmiştir.
Orhan Kemal, 15 Eylül 1914'te Ceyhan'da (Adana) dünyaya geldi. Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü'dür. Babası Abdülkadir Kemali Bey, Birinci Meclis döneminde Kastamonu milletvekiliydi; ancak 1923'te siyasi nedenlerle Suriye'ye sürgüne gitmek zorunda kaldı. Bu sürgün, genç Raşit'in hayatını derinden etkiledi.
Çocukluğu ve gençliği Adana'nın pamuk tarlaları, fabrikaları ve emekçi mahallelerinde geçti. Düzenli bir eğitim alamadı; ilkokulu Adana'da bitirdi, ortaokula devam edemedi. Hayata erken atılan Orhan Kemal, amelelik, çıraklık, kâtiplik, dokumacılık gibi pek çok işte çalıştı. Bu deneyimler, eserlerinin temel malzemesini oluşturdu.
1938'de askerlik görevini yaparken yazdığı şiirler nedeniyle tutuklandı ve beş yıl hapis cezasına çarptırıldı. Bursa Cezaevi'nde Nâzım Hikmet ile tanıştı (1940-1943). Bu karşılaşma, Orhan Kemal'in edebiyat anlayışını temelden değiştirdi. Nâzım Hikmet ona şiir yerine nesir yazmasını, halkın dilini kullanmasını ve yaşadıklarını anlatmasını öğütledi. Cezaevinden çıktıktan sonra 'Orhan Kemal' takma adını benimsedi.
1950'lerden itibaren art arda romanlar ve öykü kitapları yayımladı. Baba Evi (1949) ve Avare Yıllar (1943) otobiyografik romanlarıyla kendi yaşam öyküsünü edebiyata taşıdı. Bereketli Topraklar Üzerinde (1954), Murtaza (1952), Cemile (1952), Hanımın Çiftliği (1961) ve 72. Koğuş (1954) gibi eserleri Türk edebiyatının klasikleri arasına girdi.
Orhan Kemal, eserlerinde Çukurova'nın pamuk işçilerini, büyük şehre göç eden köylüleri, fabrika emekçilerini, küçük esnafı ve toplumun alt kesimlerini gerçekçi bir gözlemle anlattı. Dili yalın, canlı ve konuşma diline yakındır. Karakterlerini klişelerden uzak, canlı ve inandırıcı biçimde çizdi.
Hayatı boyunca maddi sıkıntılarla mücadele etti. Çeşitli gazete ve dergilerde çalıştı, film senaryoları yazdı. Eserlerinin birçoğu sinemaya uyarlandı. Bereketli Topraklar Üzerinde (1979, yönetmen Erden Kıral), Murtaza (1965, yönetmen Halit Refiğ), 72. Koğuş (1967, yönetmen Halit Refiğ), Cemile (1968, yönetmen Memduh Ün), Vukuat Var (1964, yönetmen Atıf Yılmaz) gibi sinema uyarlamaları Türk sinema tarihinin önemli yapıtları arasındadır.
İstanbul'a yerleştikten sonra Bakırköy'de yaşadı. Nuriye Hanım ile evlendi ve bu evlilikten Işık, Oğuz ve Güner adında üç çocuğu oldu. 1970 yılında tedavi amacıyla gittiği Bulgaristan'da beyin kanaması geçirerek 2 Haziran 1970'te hayatını kaybetti. Cenazesi İstanbul'a getirildi ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Orhan Kemal, 28 roman, çok sayıda öykü kitabı ve tiyatro oyunu bırakarak Türk edebiyatının en üretken ve en sevilen yazarlarından biri olarak tarihe geçti. Ölümünden sonra İstanbul Beyoğlu'nda açılan Orhan Kemal Müzesi, yazarın hatırasını ve eserlerini yaşatmaya devam etmektedir.
Kariyer Kronolojisi
Dergiler & Gazeteler
Yayınevleri
Üretim Dönemleri
Otobiyografik Romanlar
Kendi yaşam öyküsünü edebiyata dönüştüren ilk romanlar. Baba Evi ve Avare Yıllar yazarın kişisel tarihinin edebi kaydıdır.
Çukurova Romanları
Çukurova'nın pamuk tarlaları, fabrikaları ve emekçilerini anlatan romanlar. Bereketli Topraklar Üzerinde, Cemile, Hanımın Çiftliği ve Kanlı Topraklar bu dönemin en önemli eserleridir.
Cezaevi Romanları
Bursa Cezaevi deneyimlerinden beslenen romanlar ve öyküler. 72. Koğuş, 77. Koğuş ve Nâzım Hikmet'le 3,5 Yıl bu dönemin ürünleridir.
İstanbul ve Kent Romanları
Kırdan kente göç, kentli yoksulluk ve toplumsal değişimi ele alan romanlar. Gurbet Kuşları, Eskici ve Oğulları ve İspinozlar bu dönemin önemli yapıtlarıdır.
Öykü Kitapları
Emekçi insanların günlük yaşamlarını anlatan öykü derlemeleri. Ekmek Kavgası'ndan İstanbul'dan Çizgiler'e kadar uzanan geniş bir yelpaze.
Sinema Uyarlamaları
Eserlerinin sinemaya uyarlandığı dönem. 12'den fazla filmi Türk sinema tarihinin önemli yapıtları arasına girmiştir. Halit Refiğ, Atıf Yılmaz, Metin Erksan, Memduh Ün ve Erden Kıral gibi usta yönetmenler eserlerini beyazperdeye taşımıştır.
Düşünsel Çizgi
Orhan Kemal, Türk edebiyatında toplumcu gerçekçi akımın en güçlü temsilcilerinden biridir. Eserlerinde Çukurova'nın emekçilerini, kırdan kente göç eden insanları, fabrika işçilerini, kadınları ve toplumun alt kesimlerini yalın ve samimi bir dille anlatmıştır. Edebiyatını yaşanmış deneyimler üzerine kurmuş, karakterlerini klişelerden uzak, canlı ve inandırıcı biçimde çizmiştir. Eserleri, Türk sinemasının en önemli yapıtlarının kaynağı olmuş ve edebiyat-sinema ilişkisinin en verimli örneklerini sunmuştur. Nâzım Hikmet'in 'yaşadıklarını anlat' öğüdünü hayat boyu uygulayan Orhan Kemal, halk dilini edebiyata taşıma konusunda benzersiz bir başarı göstermiştir.
Şiir ve Arayış Dönemi (1930-1940)
1930–1940Gençlik yıllarında şiir yazmaya başladı. Adana'daki emekçi yaşamı gözlemledi. Çeşitli işlerde çalışarak hayatın gerçeklerini yakından tanıdı. Henüz edebi kimliğini bulmamıştı, ancak yazacaklarının malzemesini topluyordu.
Cezaevi ve Dönüşüm Dönemi (1940-1943)
1940–1943Bursa Cezaevi'nde Nâzım Hikmet ile tanışma, edebiyat anlayışında köklü dönüşüm. Şiirden nesre geçiş, halkın dilini ve yaşamını anlatmaya yönelme. Nâzım Hikmet'in 'yaşadıklarını anlat' öğüdü hayatını değiştirdi. Bu dönemde biçimsel ve tematik olarak toplumcu gerçekçi çizgisini belirledi.
İlk Eserler ve Kimlik Oluşumu (1943-1952)
1943–1952Otobiyografik romanlarla başlayan, kendi yaşam deneyimlerini edebiyata dönüştüren dönem. Yazarlık kimliğinin oturması. Orhan Kemal takma adını benimseyerek İstanbul edebiyat dünyasına girdi. Öykü ve roman türlerinde eserler vererek sesini duyurmaya başladı.
Olgunluk ve Başyapıtlar Dönemi (1952-1965)
1952–1965Toplumcu gerçekçi romanın en güçlü örneklerinin verildiği, Çukurova ve İstanbul'un emekçi dünyasının geniş bir panoramayla anlatıldığı dönem. Bu dönemde Orhan Kemal, Türk edebiyatının en üretken yazarlarından biri olarak art arda romanlar ve öykü kitapları yayımladı. Eserlerinin sinemaya uyarlanması da bu dönemde başladı.
Son Dönem ve Miras (1965-1970)
1965–1970Yazarlık gücünü koruyan, kentsel dönüşüm ve toplumsal değişimi ele alan son romanların kaleme alındığı dönem. Eserlerinin sinema uyarlamaları yoğunlaştı. Sağlık sorunlarına rağmen üretkenliğini sürdürdü. 1970'te hayatını kaybetmesiyle bir çağın tanığı olan kalem sustu.
Önemli Dönüm Noktaları
Kamusal Faaliyetler
Uzmanlık Alanları & Kavramlar
Uzmanlık Alanları
Temel Kavramlar
Vefatı
Toplam 40 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)
1970'ler
1960'ler
Üç Kâğıtçı
RomanArkadaş Islıkları
RomanSokaklardan Bir Kız
RomanÖnce Ekmek
DiğerYalancı Dünya
RomanEvlerden Biri
RomanTersine Dünya
Romanİspinozlar
RomanNâzım Hikmet'le 3,5 Yıl
OtobiyografiKüçücük
RomanSokakların Çocuğu
RomanKanlı Topraklar
RomanDünyada Harp Vardı
DiğerMahalle Kavgası
DiğerGurbet Kuşları
RomanEskici ve Oğulları
RomanHanımın Çiftliği
RomanEl Kızı
Roman1950'ler
Gavurun Kızı
RomanDevlet Kuşu
RomanVukuat Var
RomanSuçlu
RomanKardeş Payı
DiğerBabil Kulesi
Diğer77. Koğuş
Diğer72. Koğuş
RomanDünya Evi
RomanMurtaza
RomanCemile
RomanÇamaşırcının Kızı
DiğerSarhoşlar
Diğer1940'ler
Program Serileri
Düzenli yayınlanan program ve seri içerikler
Bereketli Topraklar Üzerinde (Film)
SinemaErden Kıral yönetmenliğinde, Orhan Kemal'in aynı adlı romanından uyarlanan film. Çukurova'ya pamuk toplamaya gelen üç köylünün hikâyesini anlatır. Berlin Film Festivali'nde FIPRESCI Ödülü, Locarno Film Festivali'nde Bronz Leopar ödülünü kazanmıştır. Türk sinemasının uluslararası arenada tanınan en önemli yapıtlarından biridir.
Murtaza (Film)
SinemaHalit Refiğ yönetmenliğinde, Orhan Kemal'in aynı adlı romanından uyarlanan film. Fabrika bekçisi Murtaza'nın trajikomik hikâyesini anlatır. Türk sinemasının karakter odaklı en güçlü filmlerinden biri olarak kabul edilir.
72. Koğuş (Film)
SinemaHalit Refiğ yönetmenliğinde, cezaevi yaşamını anlatan romanın sinema uyarlaması. Türk sinema tarihinin önemli cezaevi filmlerinden biridir.
Cemile (Film)
SinemaMemduh Ün yönetmenliğinde, Fatma Girik'in başrolünde olduğu film. Çukurova'da pamuk tarlalarında çalışan genç bir kadının hikâyesini anlatır.
Vukuat Var (Film)
SinemaAtıf Yılmaz yönetmenliğinde, bir mahalle karakolundaki olayları anlatan romanın sinema uyarlaması.
Gurbet Kuşları (Film)
SinemaHalit Refiğ yönetmenliğinde, Anadolu'dan İstanbul'a göç eden insanların hikâyesini anlatan romanın sinema uyarlaması. Filiz Akın ve Tanju Gürsu başrollerdedir.
Devlet Kuşu (Film)
SinemaMemduh Ün yönetmenliğinde, piyango bileti üzerinden zengin olma hayali kuran küçük insanların hikâyesini anlatan sinema uyarlaması.
El Kızı (Film)
SinemaAtıf Yılmaz yönetmenliğinde, kadının toplumsal konumunu ele alan romanın sinema uyarlaması.
Dünya Evi (Film)
SinemaMetin Erksan yönetmenliğinde, evlilik ve aile ilişkilerini konu alan romanın sinema uyarlaması.
Suçlu (Film)
SinemaMetin Erksan yönetmenliğinde, toplumsal baskılar altında suça sürüklenen bir genç kızın hikâyesinin sinema uyarlaması.
Gavurun Kızı (Film)
SinemaToplumsal önyargıları ve kültürel çatışmaları konu alan romanın sinema uyarlaması.
Eskici ve Oğulları (Film)
Sinemaİstanbul'un kenar mahallelerinde yaşayan bir ailenin hikâyesini anlatan romanın sinema uyarlaması.
Konferanslar
2 konferans ve panel kaydı
Röportajlar
3 röportaj ve söyleşi
Videolar
4 video kaydı
Köşe Yazarlığı
Ödüller
Sait Faik Hikâye Armağanı
Türk öykücülüğüne yaptığı katkılardan dolayı Sait Faik Hikâye Armağanı'na layık görüldü.
Türk Dil Kurumu Ödülü
Türk diline ve edebiyatına katkılarından dolayı verildi.
Orhan Kemal Roman Armağanı (Anısına)
Yazarın anısına ölümünden sonra ihdas edilen ve her yıl Türkiye'nin en iyi romanına verilen edebiyat ödülü. İlk kez 1972'de verilmiştir.
Orhan Kemal Müzesi Açılışı (Anısına)
Yazarın 100. doğum yıldönümünde İstanbul Beyoğlu'nda açılan müze, eserlerinin ve kişisel arşivinin sergilenmesi amacıyla kurulmuştur.
Berlin Film Festivali FIPRESCI Ödülü (Film Uyarlaması)
Bereketli Topraklar Üzerinde romanının Erden Kıral tarafından sinemaya uyarlanan versiyonu Berlin Film Festivali'nde FIPRESCI Ödülü kazandı.
Locarno Film Festivali Bronz Leopar (Film Uyarlaması)
Bereketli Topraklar Üzerinde filminin Locarno Film Festivali'nde kazandığı ödül.
Kurumsal Roller
Kurucu Üye — Türkiye Yazarlar Sendikası
Yazarların mesleki haklarının savunulması için kurulan sendikanın kurucu üyeleri arasında yer aldı.
Onur Üyesi (Anısına) — Orhan Kemal Müzesi Derneği
Ölümünden sonra aile üyeleri tarafından kurulan ve yazarın edebi mirasını yaşatan dernek.
Üye — PEN Türkiye
Uluslararası PEN örgütünün Türkiye şubesine üye olarak edebiyat ve ifade özgürlüğü mücadelesine katkıda bulundu.
Zaman Çizelgesi
15 Eylül 1914'te Ceyhan'da (Adana) Mehmet Raşit Öğütçü olarak dünyaya geldi
Babası Abdülkadir Kemali Bey, Birinci Meclis'te Kastamonu milletvekili olarak görev yapıyordu
Babası Abdülkadir Kemali Bey, siyasi nedenlerle Suriye'ye sürgüne gitti; ailenin hayatı altüst oldu
Adana'da ilkokulu tamamladı; maddi sıkıntılar nedeniyle düzenli eğitime devam edemedi
Adana'da babası sürgündeyken ailesinin geçimini sağlamak için çalışma hayatına atıldı
Adana'da çeşitli işlerde (amelelik, çıraklık, kâtiplik, dokumacılık) çalışmaya başladı
Adana'nın pamuk fabrikalarında ve tarlalarında çalıştı; eserlerinin temel malzemesini bu yıllarda edindi
İlk edebi denemeleri olan şiirler yazmaya başladı
Askerlik sırasında yazdığı şiirler nedeniyle tutuklandı; beş yıl hapis cezasına çarptırıldı
Bursa Cezaevi'nde Nâzım Hikmet ile tanıştı; bu karşılaşma edebiyat anlayışını temelden değiştirdi
Nâzım Hikmet'in yönlendirmesiyle şiirden nesre geçti; ilk öykülerini yazmaya başladı
Cezaevinden tahliye oldu; 'Orhan Kemal' takma adını benimsedi; Avare Yıllar yayımlandı
İstanbul'a yerleşmeye başladı; çeşitli gazete ve dergilerde öyküleri yayımlanmaya başladı
Baba Evi ve ilk öykü kitabı Ekmek Kavgası yayımlandı
İstanbul Bakırköy'e yerleşti; profesyonel yazarlık hayatına başladı
Sarhoşlar öykü kitabı yayımlandı
Murtaza, Cemile, Çamaşırcının Kızı ve Dünya Evi yayımlandı; üretken bir dönem başladı
Dünya Evi romanı yayımlandı
Bereketli Topraklar Üzerinde ve 72. Koğuş yayımlandı; edebiyat dünyasında büyük yankı uyandırdı
77. Koğuş öykü kitabı yayımlandı
Suçlu, Kardeş Payı ve Babil Kulesi yayımlandı
Sait Faik Hikâye Armağanı'nı kazandı; Devlet Kuşu ve Vukuat Var yayımlandı
Gavurun Kızı romanı yayımlandı
El Kızı romanı yayımlandı; Suçlu romanı Metin Erksan tarafından sinemaya uyarlandı
Hanımın Çiftliği romanı yayımlandı
Gurbet Kuşları ve Eskici ve Oğulları romanları yayımlandı
Sokakların Çocuğu, Küçücük, Kanlı Topraklar, Dünyada Harp Vardı ve Mahalle Kavgası yayımlandı
Vukuat Var, El Kızı ve Gurbet Kuşları romanları sinemaya uyarlandı
İspinozlar romanı ve Nâzım Hikmet'le 3,5 Yıl anı kitabı yayımlandı; Murtaza sinemaya uyarlandı
Müfettişler Müfettişi, Yalancı Dünya, Evlerden Biri ve Tersine Dünya yayımlandı; 72. Koğuş tiyatro oyunu sahnelendi
72. Koğuş romanı Halit Refiğ tarafından sinemaya uyarlandı
Arkadaş Islıkları, Sokaklardan Bir Kız ve Önce Ekmek yayımlandı; Cemile sinemaya uyarlandı
Türk Dil Kurumu Ödülü'nü aldı; Üç Kâğıtçı romanı yayımlandı
Kaçak romanı yayımlandı; son romanı oldu
2 Haziran 1970'te tedavi için gittiği Bulgaristan'da beyin kanaması sonucu hayatını kaybetti
Cenazesi İstanbul'a getirilerek Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi; edebiyat dünyası büyük bir kaybı yaşadı
Anısına Orhan Kemal Roman Armağanı ihdas edildi; ilk ödül verildi
Bereketli Topraklar Üzerinde, Erden Kıral yönetmenliğinde sinemaya uyarlandı; uluslararası ödüller kazandı
100. doğum yıldönümünde İstanbul Beyoğlu'nda Orhan Kemal Müzesi açıldı
Entelektüel Gelişim Dönemleri
Şiir ve Arayış Dönemi (1930-1940)
1930–1940Gençlik yıllarında şiir yazmaya başladı. Adana'daki emekçi yaşamı gözlemledi. Çeşitli işlerde çalışarak hayatın gerçeklerini yakından tanıdı. Henüz edebi kimliğini bulmamıştı, ancak yazacaklarının malzemesini topluyordu.
Cezaevi ve Dönüşüm Dönemi (1940-1943)
1940–1943Bursa Cezaevi'nde Nâzım Hikmet ile tanışma, edebiyat anlayışında köklü dönüşüm. Şiirden nesre geçiş, halkın dilini ve yaşamını anlatmaya yönelme. Nâzım Hikmet'in 'yaşadıklarını anlat' öğüdü hayatını değiştirdi. Bu dönemde biçimsel ve tematik olarak toplumcu gerçekçi çizgisini belirledi.
İlk Eserler ve Kimlik Oluşumu (1943-1952)
1943–1952Otobiyografik romanlarla başlayan, kendi yaşam deneyimlerini edebiyata dönüştüren dönem. Yazarlık kimliğinin oturması. Orhan Kemal takma adını benimseyerek İstanbul edebiyat dünyasına girdi. Öykü ve roman türlerinde eserler vererek sesini duyurmaya başladı.
Olgunluk ve Başyapıtlar Dönemi (1952-1965)
1952–1965Toplumcu gerçekçi romanın en güçlü örneklerinin verildiği, Çukurova ve İstanbul'un emekçi dünyasının geniş bir panoramayla anlatıldığı dönem. Bu dönemde Orhan Kemal, Türk edebiyatının en üretken yazarlarından biri olarak art arda romanlar ve öykü kitapları yayımladı. Eserlerinin sinemaya uyarlanması da bu dönemde başladı.
Son Dönem ve Miras (1965-1970)
1965–1970Yazarlık gücünü koruyan, kentsel dönüşüm ve toplumsal değişimi ele alan son romanların kaleme alındığı dönem. Eserlerinin sinema uyarlamaları yoğunlaştı. Sağlık sorunlarına rağmen üretkenliğini sürdürdü. 1970'te hayatını kaybetmesiyle bir çağın tanığı olan kalem sustu.
Üretim Dönemleri
Otobiyografik Romanlar
Kendi yaşam öyküsünü edebiyata dönüştüren ilk romanlar. Baba Evi ve Avare Yıllar yazarın kişisel tarihinin edebi kaydıdır.
Çukurova Romanları
Çukurova'nın pamuk tarlaları, fabrikaları ve emekçilerini anlatan romanlar. Bereketli Topraklar Üzerinde, Cemile, Hanımın Çiftliği ve Kanlı Topraklar bu dönemin en önemli eserleridir.
Cezaevi Romanları
Bursa Cezaevi deneyimlerinden beslenen romanlar ve öyküler. 72. Koğuş, 77. Koğuş ve Nâzım Hikmet'le 3,5 Yıl bu dönemin ürünleridir.
İstanbul ve Kent Romanları
Kırdan kente göç, kentli yoksulluk ve toplumsal değişimi ele alan romanlar. Gurbet Kuşları, Eskici ve Oğulları ve İspinozlar bu dönemin önemli yapıtlarıdır.
Öykü Kitapları
Emekçi insanların günlük yaşamlarını anlatan öykü derlemeleri. Ekmek Kavgası'ndan İstanbul'dan Çizgiler'e kadar uzanan geniş bir yelpaze.
Sinema Uyarlamaları
Eserlerinin sinemaya uyarlandığı dönem. 12'den fazla filmi Türk sinema tarihinin önemli yapıtları arasına girmiştir. Halit Refiğ, Atıf Yılmaz, Metin Erksan, Memduh Ün ve Erden Kıral gibi usta yönetmenler eserlerini beyazperdeye taşımıştır.
Alıntılar
"Ben hep o insanları yazdım. Sokaktaki insanı, fabrikadaki işçiyi, tarladaki ırgadı. Çünkü onları tanıyordum, onların arasından geliyordum."
"Edebiyat, yaşanmışlıktan koparıldığı an boşlukta sallanır. Ben yazmadım, yaşadıklarımı anlattım."
"Nâzım bana dedi ki: 'Şiir yazma, sen anlatmayı biliyorsun. Anlat. Yaşadıklarını anlat.' Bu söz hayatımı değiştirdi."
"İnsanları sevmek yetmez, onları anlamak gerekir. Anlamak da yetmez, anlatmak gerekir."
"Bereketli topraklar üzerinde bereketli bir hayat yaşanabilirdi; ama insanlar birbirine düşman edilmişti."
"Her insan bir romandır. Yeter ki onu dinlemeyi, görmeyi, anlatmayı bilesin."
"Yazarın görevi, yaşamı olduğu gibi yansıtmaktır. Süslemeye, boyamaya gerek yok. Hayatın kendisi en büyük romandır."
"Yoksulluk bir utanç değildir; asıl utanç, yoksulluğu görüp de görmezden gelmektir."
"Ben büyük adamların romanını yazmadım. Küçük insanların büyük kavgalarını yazdım."
"Hapishane beni yazar yaptı. Orada insanı tanıdım, acıyı tanıdım, direnmeyi tanıdım."
"Bir toplumun gerçek yüzünü görmek istiyorsanız, o toplumun en alttaki insanlarına bakın."
"Halkın diliyle yazmak, halkın sesiyle konuşmak demektir. Ben edebiyatı halktan öğrendim, okullarda değil."
"Adana beni yetiştirdi, Bursa Cezaevi beni yazar yaptı, İstanbul beni olgunlaştırdı."
"Roman yazmak, insanları tanımakla başlar. Tanımak da yaşamakla. Ben yaşadıklarımı tanıdım, tanıdıklarımı yazdım."
"Murtaza bir tip değil, binlerce Murtaza var bu memlekette. Görevini bilmeyen, ama görev tutkusuyla yanan insanlar."
"Göç, bir insanı kökünden koparır. Ama bazen o kopuş, yeni bir hayatın tohumudur."
Kaynakça
Fethi Naci, Orhan Kemal'in Romanları (1981). May Yayınları .
Işık Öğütçü, Babam Orhan Kemal (1985). Everest Yayınları .
Asım Bezirci, Orhan Kemal (1984). Tekin Yayınevi .
Nüket Esen, Orhan Kemal'in Edebiyat Dünyası. İletişim Yayınları .
Ahmet Oktay, Toplumcu Gerçekçiliğin Kaynakları (1986). Bilim ve Sanat Yayınları .
Kemal Bek, Orhan Kemal'in Hayatı ve Eserleri .
Muzaffer Buyrukçu, Orhan Kemal'i Anlamak .
TDV İslâm Ansiklopedisi, Orhan Kemal Maddesi .
Orhan Kemal Müzesi, Orhan Kemal Biyografi ve Eser Arşivi .
Kaynağa Git →Berna Moran, Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış (2. Cilt) (1990). İletişim Yayınları .
Ramazan Kaplan, Cumhuriyet Dönemi Türk Romanında Köy (1997). Akçağ Yayınları .
Mehmet Narlı, Roman Ne Anlatır: Türk Romanına Toplumbilimsel Bakış (2007). Akçağ Yayınları .
Semih Gümüş, Orhan Kemal: Yaşamı, Sanatı, Yapıtları. Everest Yayınları .
Alpay Kabacalı, Orhan Kemal'in İkinci Yüzyılına Doğru (2014). Everest Yayınları .
Selim İleri, Orhan Kemal: Kendi Sesinden .
Erden Kıral, Bereketli Topraklar Üzerinde (Film) (1979) .
Halit Refiğ, Murtaza (Film) (1965) .
Wikipedia, Orhan Kemal - Vikipedi .
Kaynağa Git →Bu sayfada bir hata mı var?
Hata Bildir