Nurettin Topçu
1909, İstanbul (Süleymaniye) — ☾ 1975
Nurettin Topçu (1909-1975), Türk düşünce tarihinin en önemli ahlâk felsefecilerinden biridir. Sorbonne Üniversitesi'nde felsefe doktorası yapan ilk Türk öğrenci olarak 1934'te 'Conformisme et révolte' başlıklı teziyle büyük başarı elde etmiştir. Yaklaşık kırk yıl öğretmenlik yapan Topçu, 1939'da kurduğu Hareket dergisiyle Türk düşünce hayatında derin izler bırakmıştır. Maurice Blondel'in hareket felsefesi ile İslâm tasavvuf geleneğini birleştiren özgün bir ahlâk felsefesi kurmuştur.
Nurettin Topçu, 7 Kasım 1909'da İstanbul Süleymaniye'de dünyaya geldi. Baba tarafı Erzurumlu olup ailesi Topçuzadeler olarak tanınırdı. Dedesi Osman Efendi, Erzurum'un Ruslar tarafından işgali sırasında Türk ordusunda topçuluk etmiş ve bu lakap oradan kalmıştır. Babası Topçuzade Ahmet Efendi, Erzurum'da zahirecilik ve hayvan ticareti yapıyordu; daha sonra İstanbul Çemberlitaş'ta kasaplık yaptı. Çocukluğu Süleymaniye'de ve Birinci Dünya Savaşı yıllarında taşındıkları Çemberlitaş'ta geçti.
İlk tahsilini Bezmiâlem Valide Sultan Mektebi'nde tamamladıktan sonra Büyük Reşit Paşa Numune Mektebi'ni 1920'de birincilikle bitirdi. Bu okulda Türkçe muallimi Nâfiz Bey, Mehmet Âkif'in şiirlerini talebelere ezberletmek suretiyle genç Nurettin'de ömür boyu sürecek bir Âkif sevgisi aşıladı. Orta öğrenimine Vefa İdadisi'nde devam etti; birinci sınıfta iken babasını kaybetti. Lise tahsilini yaptığı İstanbul Erkek Lisesi'nde felsefeye meyletti ve 1928'de bu okuldan mezun oldu.
1928 yılında Cumhuriyet bursuyla Fransa'ya gönderildi. Hamdi Akverdi, Vehbi Eralp, Hamdi Ragıp Atademir ve Enver Ziya Karal gibi isimlerle birlikte Avrupa'ya giden kafiledeydi. İlk yıllarını Aix ve Bordeaux liselerinde geçirdi. Bordeaux'da Sosyoloji Cemiyeti'ne üye oldu ve ilk yazı denemelerini bu dönemde kaleme aldı. Ardından Strasbourg ve Sorbonne üniversitelerinde psikoloji, estetik, felsefe, mantık, sosyoloji ve sanat tarihi dallarında lisans eğitimi aldı.
Fransa'da bulunduğu dönemde düşünce hayatını derinden etkileyen iki büyük tanışıklık yaptı: tasavvuf tarihçisi Louis Massignon ve aksiyon felsefesinin kurucusu Maurice Blondel. Blondel'in hareket felsefesi, Topçu'nun düşünce sisteminin ana kaynaklarından biri oldu. Massignon vasıtasıyla İslâm tasavvufunun entelektüel boyutunu keşfetti. Ayrıca Kant, Bergson ve Ravaisson felsefelerinden derinden etkilendi.
2 Temmuz 1934'te Sorbonne'da 'Conformisme et révolte: esquisse d'une psychologie de la croyance' başlıklı doktora tezini başarıyla savundu. Bu tez, Sorbonne'da felsefe doktorası veren ilk Türk öğrenci olmasını sağladı. Tez, aynı yıl Paris'te kitap halinde yayımlandı ve Fransız akademisyenlerden olumlu eleştiriler aldı.
1934'te Türkiye'ye dönerek Galatasaray Lisesi'nde felsefe öğretmeni olarak göreve başladı. 1936'da İzmir Erkek Lisesi'ne, 1939'da İstanbul Vefa Lisesi'ne nakledildi. 1939'da Hareket dergisini yayımlamaya başladı. Derginin adı Maurice Blondel'in 'L'Action' eserinden esinlenmişti. Basın hürriyetinin sınırlı olduğu tek parti döneminde Hareket, din, milliyetçilik ve toplumsal nizam gibi kavramlara resmî görüşün dışında yeni anlamlar yüklemesiyle büyük önem taşıyordu.
Hareket dergisinde yayımlanan 'Çalgıcılar' başlıklı yazıyla tek şef rejimini hicvetmesi üzerine soruşturma açıldı ve 1943'te ceza olarak Denizli İsmet İnönü Lisesi'ne sürgün edildi. 1944'te İstanbul Erkek Lisesi'ne nakledilmesiyle sürgünü sona erdi. Bu okulda yaklaşık otuz yıl boyunca felsefe öğretmenliği yaptı. Topçu, sınıfa 'mabede girer gibi abdestli' girdiğini, öğretmenliği bir ibadet saydığını her fırsatta ifade etmiştir.
Robert Kolej'de tarih, İstanbul İmam Hatip Okulu'nda psikoloji, felsefe ve dinler tarihi dersleri de verdi. İmam Hatip okullarının müfredatının hazırlanmasında önemli katkılarda bulundu. Bu okullarda okutulmak üzere Psikoloji, Mantık ve Sosyoloji ders kitaplarını yazdı.
Çocukluk arkadaşı Sırrı Bey vasıtasıyla devrin manevi büyüklerinden Hasib Efendi ve Abdülaziz Efendi ile tanıştı. Nakşibendi şeyhi Abdülaziz Bekkine Efendi'ye intisap etti ve ondan hayatı boyunca sürecek derin etkiler aldı. Tasavvufî tecrübe, Topçu'nun felsefî düşüncesini besledi; Blondel'in hareket felsefesi ile İslâm mistisizmini birleştiren özgün bir sentez kurmasına zemin hazırladı.
1960 ihtilâlinden sonra Ali Fuat Başgil ile birlikte Adalet Partisi'nin kuruluş çalışmalarına katıldı; 1961 seçimlerinde Konya'dan Cumhuriyet Senatosu'na aday gösterildi. Ancak seçilemedi ve siyasi tecrübesi bu kısa dönemle sınırlı kaldı. Hayatı boyunca Türk Kültür Ocağı, Milliyetçiler Derneği ve Türkiye Millî Kültür Vakfı'nda aktif rol aldı; seminer ve konferanslar verdi.
1974 yılında yaş haddinden emekli oldu. 1975 yılının Nisan ayında rahatsızlanarak pankreas kanseri teşhisi kondu. 10 Temmuz 1975'te İstanbul'da vefat etti. Topkapı Kozlu Kabristanı'na defnedildi. Geride yirmiyi aşkın kitap, yüzlerce makale ve Hareket dergisinin zengin entelektüel mirası kaldı. 2017 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'nün 'Vefa' dalı kendisine takdim edildi.
Eğitim Hayatı
Kariyer Kronolojisi
Dergiler & Gazeteler
Yayınevleri
Üretim Dönemleri
Dergi Kuruculuğu ve İlk Yazılar (1939-1953)
Hareket dergisinin ilk üç döneminin yayımlanması; ağırlıklı olarak dergi yazarlığı dönemi. Düşüncelerini makale ve deneme formunda kamuoyuyla paylaşma.
Kitap Verimlilik Dönemi (1955-1968)
En verimli eser verme dönemi. Ahlâk felsefesi, eğitim, Anadoluculuk ve Bergson konularında temel eserlerin yazılması.
Son Eserler ve Miras (1969-1975)
İslâm düşüncesi, medeniyet ve tasavvuf üzerine eserler; düşünce sisteminin nihai ifadesi olan 'Ahlâk' kitabının yazılması.
Ölüm Sonrası Yayımlar (1978-2017)
İsmail Kara ve Ezel Erverdi tarafından derlenen ve Dergâh Yayınları'ndan 'Bütün Eserleri' serisi kapsamında yayımlanan eserler. Ders kitapları, derleme yazılar ve daha önce kitaplaşmamış metinler.
Düşünsel Çizgi
Nurettin Topçu, Maurice Blondel'in hareket felsefesi ile İslâm tasavvuf geleneğini birleştiren özgün bir ahlâk felsefesi kurmuştur. Determinizm, rasyonalizm ve pragmatizme karşı geliştirdiği 'isyan ahlâkı' kavramı, insanın iradesini kullanarak daha yüksek bir ahlâkî düzene ulaşmasını öngörür. Anadolu topraklarına bağlı bir milliyetçilik, eğitimin manevi temellere oturtulması, tasavvufî bireysellik ve toplumsal ahlâk düzeni onun düşüncesinin ana hatlarını oluşturur. Bergson'un sezgi felsefesinden, Kant'ın ahlâk anlayışından ve Nakşibendi geleneğinden beslenmiş olan Topçu, ne sağa ne sola indirgenebilen, Anadolu'ya özgü bir düşünce yolu açmıştır.
Erken Yıllar ve İlk Etkiler (1909-1928)
1909–1928İstanbul'da doğum ve ilk tahsil; Mehmet Âkif'in şiirleriyle tanışma; İstanbul Erkek Lisesi'nde felsefeye yönelme. Bu dönem, ileride geliştirecek olduğu Anadoluculuk ve ahlâk düşüncesinin tohumlarının atıldığı formasyonu dönemdir.
Fransa Dönemi (1928-1934)
1928–1934Bordeaux, Strasbourg ve Sorbonne'da felsefe eğitimi; Maurice Blondel'in hareket felsefesi ve Bergson'un sezgi felsefesinden etkilenme; Louis Massignon aracılığıyla tasavvuf düşüncesiyle tanışma. Doktora tezi ile isyan ahlâkı kavramının ilk sistemleştirilmesi.
Erken Öğretmenlik ve Hareket Dönemi (1934-1943)
1934–1943Galatasaray, İzmir ve Vefa liselerinde öğretmenlik; Hareket dergisinin kuruluşu ve tek parti dönemine entelektüel muhalefet. Fransa'da edindiği düşüncelerin Türkiye'ye aktarılması ve Anadolu milliyetçiliğinin ilk formülasyonu.
Olgunluk Dönemi (1944-1968)
1944–1968İstanbul Erkek Lisesi'nde uzun süreli öğretmenlik; ders kitapları ve düşünce eserlerinin yazılması; Anadoluculuk, ahlâk, eğitim ve medeniyet konularında en verimli eser verme dönemi. Nakşibendi şeyhi Abdülaziz Bekkine Efendi'ye intisap ve tasavvufî derinleşme. Bergson monografisi ile akademik olgunluk.
Son Dönem ve Vasiyetname Eserleri (1968-1975)
1968–1975İslâm düşüncesi, tasavvuf, medeniyet ve ahlâk konularında yoğun eser üretimi; ahlâk felsefesinin nihai sistemleştirilmesi. Emeklilik ve vefat. Son eseri 'Ahlâk' düşünce sisteminin bir tür vasiyetnamesi niteliğindedir.
Önemli Dönüm Noktaları
Kamusal Faaliyetler
Uzmanlık Alanları & Kavramlar
Uzmanlık Alanları
Temel Kavramlar
Vefatı
1975 — 10 Temmuz'da İstanbul'da pankreas kanserinden vefat etti; Topkapı Kozlu Kabristanı'na defnedildi
Toplam 25 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)
2000'ler
1990'ler
Reha
Roman1970'ler
1960'ler
İslâm ve İnsan
DenemeBergson
AraştırmaVar Olmak
DenemeBüyük Fetih
DenemeAhlâk Nizamı
DenemeYarınki Türkiye
Deneme1950'ler
Taşralı
Roman1930'ler
İsyan Ahlâkı
AraştırmaAkademik Makaleler
Maurice Blondel'in Felsefesi
Ahlâk Eğitimi ve Mektep
Bergson'da Hürriyet Problemi
İslâm ve Laisizm
Anadoluculuk ve Milliyetçilik
Konferans Bildirileri
Ahlâk Nizamı ve İçtimaî Buhranımız
Maarif Dâvamız ve Muallim
İslâm ve Çağdaş Meseleleri
Program Serileri
Düzenli yayınlanan program ve seri içerikler
İslam'a Adanmış Bir Ömür: Nurettin Topçu
A HaberNurettin Topçu'nun hayatını, düşüncelerini ve eserlerini ele alan portre program.
Nurettin Topçu - Portre
TRT HaberVefatının yıl dönümü münasebetiyle hazırlanan portre program.
Konferanslar
1 konferans ve panel kaydı
Köşe Yazarlığı
Akademik Görevler
Felsefe Öğretmeni — Galatasaray Lisesi
Felsefe Öğretmeni — İzmir Erkek Lisesi
Felsefe Öğretmeni — İstanbul Vefa Lisesi
Felsefe Öğretmeni (Sürgün) — Denizli İsmet İnönü Lisesi
Felsefe Öğretmeni — İstanbul Erkek Lisesi
Tarih Öğretmeni — Robert Kolej
Felsefe, Psikoloji ve Dinler Tarihi Öğretmeni — İstanbul İmam Hatip Okulu
Ödüller
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü - Vefa
Ölümünden sonra 'Vefa' dalında takdim edildi. 29 Ekim 2017 Resepsiyonu'nda açıklanarak 21 Aralık 2017'de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde takdim edildi.
Türk Kültürüne Hizmet Ödülü
Türk düşünce ve eğitim hayatına yaptığı katkılar dolayısıyla ölümünden sonra takdim edildi.
Kurumsal Roller
Kurucu ve Başyazar — Hareket Dergisi
Dört dönem halinde yayımlanan fikir, sanat ve siyaset dergisi. Toplam 158 sayı çıktı. İlk dönem: Hareket (1939-1943), İkinci dönem: Hareket (1947-1949), Üçüncü dönem: Hareket (1952-1953), Dördüncü dönem: Fikir ve San'atta Hareket (1966-1982). Ölümünden sonra yeni seriyle devam etti.
Entelektüel Lider ve Konuşmacı — Milliyetçiler Derneği
Derneğin düşünce hayatına yön veren konferanslar verdi; ahlâk, milliyetçilik ve eğitim konularında fikir önderliği yaptı.
Konuşmacı ve Danışman — Türkiye Millî Kültür Vakfı
Vakfın seminer ve konferans programlarına düzenli olarak katıldı; kültür ve medeniyet konularında konuşmalar yaptı.
Aktif Üye ve Konuşmacı — Türk Kültür Ocağı
Ocağın entelektüel faaliyetlerine katıldı; millî kültür ve düşünce hayatı konularında konferanslar verdi.
Üye — Türk Milliyetçiler Cemiyeti
Cemiyetin faaliyetlerine katıldı ve fikri katkıda bulundu.
Siyasi Faaliyetler
Kuruluş çalışmalarına katıldı; 1961 Konya Cumhuriyet Senatosu adayı — Adalet Partisi
Topçu'in kurucusu olduğu veya kuruluşunda önemli rol üstlendiği kuruluşlar.
Hareket Dergisi
Maurice Blondel'in 'L'Action' felsefesinden adını alan düşünce, siyaset ve edebiyat dergisi. Dört dönem halinde yayımlandı: I. Dönem (1939-1943), II. Dönem (1947-1949), III. Dönem (1952-1953), IV. Dönem 'Fikir ve San'atta Hareket' adıyla (1966-1982). Toplam 158 sayı çıktı. Topçu'nun vefatından sonra da yeni seriyle yayımına devam etti.
DoğrulandıZaman Çizelgesi
7 Kasım'da İstanbul Süleymaniye'de, Erzurumlu Topçuzade ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi
Büyük Reşit Paşa Numune Mektebi'ni birincilikle bitirdi
Vefa İdadisi'nden mezun oldu; birinci sınıfta iken babasını kaybetti
İstanbul Erkek Lisesi'nden mezun oldu
Cumhuriyet bursuyla Fransa'ya gönderildi
Bordeaux Lisesi'ne nakledildi; ilk yazı denemelerini kaleme aldı, Sosyoloji Cemiyeti'ne üye oldu
Fransa'da Louis Massignon ve Maurice Blondel ile tanıştı; tasavvuf ve hareket felsefesini keşfetti
Strasbourg Üniversitesi'nde lisansını tamamladı (Felsefe, Psikoloji, Estetik, Sosyoloji)
2 Temmuz'da Sorbonne'da doktora tezini başarıyla savundu; Sorbonne'dan doktora alan ilk Türk felsefeci
Türkiye'ye döndü; Galatasaray Lisesi'nde felsefe öğretmenliğine başladı
İzmir Erkek Lisesi'ne nakledildi
İstanbul Vefa Lisesi'ne tayin edildi
Hareket dergisini yayımlamaya başladı (birinci dönem: 1939-1943)
'Çalgıcılar' yazısı nedeniyle tek parti rejimi tarafından Denizli'ye sürgün edildi
İstanbul Erkek Lisesi'ne nakledildi; sürgünü sona erdi
Robert Kolej'de tarih öğretmenliğine başladı
Hareket dergisinin ikinci dönemi başladı (1947-1949)
Hareket dergisinin üçüncü dönemi başladı (1952-1953)
'Garbın İlim Zihniyeti ve Ahlâk Görüşü' yayımlandı
İstanbul İmam Hatip Okulu'nda ders vermeye başladı; müfredat hazırlanmasına katkıda bulundu
'Taşralı' yayımlandı
'Türkiye'nin Maarif Dâvası' yayımlandı
27 Mayıs ihtilâli sonrası Ali Fuat Başgil ile Adalet Partisi'nin kuruluş çalışmalarına katıldı
'Ahlâk Nizamı' ve 'Yarınki Türkiye' yayımlandı
Konya'dan Cumhuriyet Senatosu'na aday gösterildi; seçilemedi
'Büyük Fetih' yayımlandı
'Var Olmak' yayımlandı
Hareket dergisi 'Fikir ve San'atta Hareket' adıyla dördüncü dönem yayına başladı (1966-1982)
'Bergson' (doçentlik tezi) ve 'İradenin Dâvası: Devlet ve Demokrasi' yayımlandı
'İslâm ve İnsan' yayımlandı
'Mehmet Âkif' ve 'Kültür ve Medeniyet' yayımlandı
'Mevlâna ve Tasavvuf' yayımlandı
Yaş haddinden İstanbul Erkek Lisesi'nden emekli oldu
Son eseri 'Ahlâk' yayımlandı
10 Temmuz'da İstanbul'da pankreas kanserinden vefat etti; Topkapı Kozlu Kabristanı'na defnedildi
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü 'Vefa' dalı ölümünden sonra takdim edildi
Entelektüel Gelişim Dönemleri
Erken Yıllar ve İlk Etkiler (1909-1928)
1909–1928İstanbul'da doğum ve ilk tahsil; Mehmet Âkif'in şiirleriyle tanışma; İstanbul Erkek Lisesi'nde felsefeye yönelme. Bu dönem, ileride geliştirecek olduğu Anadoluculuk ve ahlâk düşüncesinin tohumlarının atıldığı formasyonu dönemdir.
Fransa Dönemi (1928-1934)
1928–1934Bordeaux, Strasbourg ve Sorbonne'da felsefe eğitimi; Maurice Blondel'in hareket felsefesi ve Bergson'un sezgi felsefesinden etkilenme; Louis Massignon aracılığıyla tasavvuf düşüncesiyle tanışma. Doktora tezi ile isyan ahlâkı kavramının ilk sistemleştirilmesi.
Erken Öğretmenlik ve Hareket Dönemi (1934-1943)
1934–1943Galatasaray, İzmir ve Vefa liselerinde öğretmenlik; Hareket dergisinin kuruluşu ve tek parti dönemine entelektüel muhalefet. Fransa'da edindiği düşüncelerin Türkiye'ye aktarılması ve Anadolu milliyetçiliğinin ilk formülasyonu.
Olgunluk Dönemi (1944-1968)
1944–1968İstanbul Erkek Lisesi'nde uzun süreli öğretmenlik; ders kitapları ve düşünce eserlerinin yazılması; Anadoluculuk, ahlâk, eğitim ve medeniyet konularında en verimli eser verme dönemi. Nakşibendi şeyhi Abdülaziz Bekkine Efendi'ye intisap ve tasavvufî derinleşme. Bergson monografisi ile akademik olgunluk.
Son Dönem ve Vasiyetname Eserleri (1968-1975)
1968–1975İslâm düşüncesi, tasavvuf, medeniyet ve ahlâk konularında yoğun eser üretimi; ahlâk felsefesinin nihai sistemleştirilmesi. Emeklilik ve vefat. Son eseri 'Ahlâk' düşünce sisteminin bir tür vasiyetnamesi niteliğindedir.
Üretim Dönemleri
Dergi Kuruculuğu ve İlk Yazılar (1939-1953)
Hareket dergisinin ilk üç döneminin yayımlanması; ağırlıklı olarak dergi yazarlığı dönemi. Düşüncelerini makale ve deneme formunda kamuoyuyla paylaşma.
Kitap Verimlilik Dönemi (1955-1968)
En verimli eser verme dönemi. Ahlâk felsefesi, eğitim, Anadoluculuk ve Bergson konularında temel eserlerin yazılması.
Son Eserler ve Miras (1969-1975)
İslâm düşüncesi, medeniyet ve tasavvuf üzerine eserler; düşünce sisteminin nihai ifadesi olan 'Ahlâk' kitabının yazılması.
Ölüm Sonrası Yayımlar (1978-2017)
İsmail Kara ve Ezel Erverdi tarafından derlenen ve Dergâh Yayınları'ndan 'Bütün Eserleri' serisi kapsamında yayımlanan eserler. Ders kitapları, derleme yazılar ve daha önce kitaplaşmamış metinler.
Alıntılar
"Hür hareket, Allah'a dayanarak yapılan isyandır."
"Maarif demek, muallim demektir. Kitap, program, imtihan ve bütün öğretim meselelerini çözecek olan bir milletin muallim ordusudur."
"Medeniyet satın alınır zannettik; elbiseyi aldık, insanı göremedik."
"Millet ruhunu yapan maariftir. Maarifin düşmesi millet ruhunu yerlere serer."
"Hakikat, ruhun sevgilisidir ve bu aşkın çocuğu, düşünmektir."
"İlim ve ahlâk aynı kökten çıkar, biz bunu bilemedik."
"Dua sözlerin en güzelidir. Nurdan, sudan ve sevdadan yapılmıştır."
"Öğrenmek zekanın, yapmak ahlâkın işidir."
"Gerçek dindarın hareketi ibadet, sözü dua, bakışı rahmet, beraberliği kuvvettir."
"Halk olmak mesele değildir, halkın içinden ahlâk olarak çıkmak meseledir."
"Bize lütuf gibi saadet bağışlayan değil, bize mesuliyet şuuru yaratan insan lâzımdır."
"Kalp, üç şeyin mahfazasıdır: aşkın, ümidin ve imanın."
"En iyi muallim, en büyük üstad, şüphesiz ki hayattır. Muallim, ruhlar sanatkârıdır."
"Merhametin olmadığı yerde insan yoktur."
"Aile yüksek ahlâk okuludur."
"Kırk yıl öğretmenlik yaptım, mabede nasıl girdimse sınıfa da öyle abdestli girdim."
"Menfaat yaşamak, ahlâk yaşatmak ister. Bir arada asla barınamazlar."
"İnsanlık sarhoştur, kolay kolay kendine gelemeyecek kadar sarhoş. Onu kendine getirecek hareket, temenni edelim ki insanlığın tarihinde daima görüldüğü gibi, bir büyük belâ, büyük bir musibet olmasın."
Kaynakça
İsmail Kara, Nurettin Topçu: Hayatı ve Bibliyografyası (2013). Dergâh Yayınları .
Mehmet Fatih Birgül, İrade Hareket İsyan: Nurettin Topçu'nun Entelektüel Biyografisi (2013). Dergâh Yayınları .
Ezel Erverdi, İsmail Kara (ed.), Nurettin Topçu'ya Armağan (1992). Dergâh Yayınları .
Süleyman Seyfi Öğün, Türkiye'de Cemaatçi Milliyetçilik ve Nurettin Topçu (1992). Dergâh Yayınları .
Fırat Mollaer, Anadolu Sosyalizmine Bir Katkı: Nurettin Topçu Üzerine Yazılar (2007). Dergâh Yayınları .
Fırat Mollaer, Türkiye'de Liberal Muhafazakârlık ve Nurettin Topçu (2008). Dergâh Yayınları .
Mustafa Kök, Nurettin Topçu'da Eğitim Felsefesi. Dergâh Yayınları .
TDV İslâm Ansiklopedisi, TOPÇU, Nurettin .
Kaynağa Git →Türk Maarif Ansiklopedisi, TOPÇU, Nurettin .
Kaynağa Git →Hece Dergisi, Bir Düşünce ve Yarınki Türkiye Tasarımı Olarak Hareket Dergisi ve Nurettin Topçu (Özel Sayı) (2006) .
Furkan Aydıner, Nurettin Topçu'nun Hareket Felsefesi .
Mustafa Gündüz, Nurettin Topçu ve Türkiye'nin Maarif Davası .
İslâm Düşünce Atlası, Nurettin Topçu .
Kaynağa Git →Anadolu Ajansı, Anadolu Kültür ve Medeniyetinin Usta Kalemi: Nurettin Topçu (2023) .
Kaynağa Git →Anadolu Ajansı, Türk Düşünce Tarihinin Önemli Şahsiyetlerinden Mütefekkir: Nurettin Topçu (2024) .
Kaynağa Git →Bu sayfada bir hata mı var?
Hata Bildir