İlber Ortaylı (1947-), Türkiye'nin en tanınmış tarihçilerinden biridir. Kırım kökenli bir ailenin çocuğu olarak Avusturya'nın Bregenz şehrinde doğmuş, Ankara'da büyümüştür. Osmanlı İmparatorluğu, Tanzimat dönemi, mahalli idareler ve Türk modernleşmesi üzerine uluslararası düzeyde çalışmalar yapmıştır. 2005-2012 yılları arasında Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü görevini yürütmüştür. Türkçe, Almanca, Fransızca, İngilizce, İtalyanca, Rusça, Yunanca, Farsça ve Arapça bilmektedir.

📚 29 kitap 📺 2 video 🗓️ 18 kronoloji 💬 5 alıntı
Tamamlanma: %100 · 2026-03-05

İlber Ortaylı, 21 Mayıs 1947'de Avusturya'nın Bregenz şehrinde dünyaya geldi. Ailesi Kırım Türklerinden olup, İkinci Dünya Savaşı sırasında Avusturya'ya göç etmişlerdi. Küçük yaşta Türkiye'ye dönen aile Ankara'ya yerleşti.

Ortaylı, Ankara Atatürk Lisesi'ni bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde lisans eğitimini tamamladı (1969). Ardından aynı üniversitede Tarih Bölümü'nde yüksek lisans yaptı. Viyana Üniversitesi'nde Slavistik ve Doğu Avrupa Tarihi üzerine çalıştı. Doktorasını Ankara Üniversitesi'nde 'Tanzimat Devrinde Osmanlı Mahalli İdareleri (1840-1880)' teziyle tamamladı (1978).

Akademik kariyerine Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde başlayan Ortaylı, 1979'da doçent, 1989'da profesör oldu. Ankara Üniversitesi, Galatasaray Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi ve Sabancı Üniversitesi gibi prestijli kurumlarda ders verdi. Uluslararası alanda Viyana, Chicago, Paris, Moskova ve Berlin gibi şehirlerde konuk öğretim üyesi olarak bulundu.

2005 yılında Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü'ne atanan Ortaylı, bu görevi 2012 yılına kadar sürdürdü. Bu dönemde müzenin modernizasyonu ve uluslararası tanıtımı için önemli çalışmalar yaptı.

Ortaylı'nın akademik çalışmaları başlıca Osmanlı İmparatorluğu tarihi, Tanzimat dönemi reformları, mahalli idareler tarihi, Osmanlı'da Alman etkisi, Türk-Avrupa ilişkileri ve modernleşme süreçleri üzerine yoğunlaşmaktadır. Türkçe, Almanca, Fransızca, İngilizce, İtalyanca, Rusça, Yunanca, Farsça ve Arapça olmak üzere dokuz dil bilmesi, arşiv araştırmalarında ona büyük avantaj sağlamıştır.

Televizyon programları ve popüler tarih kitaplarıyla geniş kitlelere ulaşan Ortaylı, keskin üslubu ve doğrudan konuşmasıyla tanınmaktadır. 'Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek', 'Türklerin Tarihi', 'Son İmparatorluk Osmanlı' gibi eserleri yüz binlerce baskı yapmıştır.

Eğitim Hayatı

Lisans (1969) Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi — Siyasal Bilimler
Yüksek Lisans (1973) Ankara Üniversitesi — Tarih
Araştırma Viyana Üniversitesi — Slavistik ve Doğu Avrupa Tarihi
Doktora (1978) Ankara Üniversitesi — Tarih

Kariyer Kronolojisi

1970-2012 Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi
1989- Profesör unvanı
2005-2012 Topkapı Sarayı Müzesi Müdürü
2000- Galatasaray Üniversitesi öğretim üyesi
2010- Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi

Dergiler & Gazeteler

Milliyet (1990-2005) Hürriyet (2006-2010)

Yayınevleri

Ankara Üniversitesi YayınlarıKaynak YayınlarıTimaş YayınlarıKronik KitapCedit NeşriyatHil YayınMerkez KitaplarTürkiye İş Bankası Kültür Yayınlarıİş Bankası Kültür YayınlarıYitik Hazine YayınlarıProfil Yayıncılık

Üretim Dönemleri

Akademik Monografiler

1974–1999 · 8 eser

Arşiv temelli akademik araştırmalar ve monografiler

Popüler Tarih Eserleri

2004– · 20 eser

Geniş kitlelere yönelik tarih eserleri ve denemeler

Düşünsel Çizgi

İlber Ortaylı, Osmanlı İmparatorluğu tarihi, Tanzimat dönemi reformları ve Türk modernleşmesi üzerine uzmanlaşmış bir tarihçidir. Çok dilli arşiv araştırmalarına dayanan karşılaştırmalı tarihçilik yaklaşımıyla tanınır. Osmanlı mahalli idareleri, Osmanlı-Alman ilişkileri ve imparatorluk karşılaştırması onun temel akademik alanlarıdır.

Erken Akademik Dönem

1970–1990

Osmanlı mahalli idareleri ve Alman nüfuzu üzerine akademik araştırmalar. Arşiv temelli çalışmalarla akademik temellerin atıldığı dönem.

Tanzimat Devrinde Osmanlı Mahalli İdareleriOsmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzuİmparatorluğun En Uzun Yüzyılı

Olgunluk Dönemi

1990–2005

Karşılaştırmalı tarih, historiografi ve Türkiye-Avrupa ilişkileri üzerine genişleyen çalışmalar.

Osmanlı Düşünce Dünyası ve Tarih YazımıTarihin Sınırlarına YolculukOsmanlı Barışı

Popüler Tarihçilik Dönemi

2005–

Televizyon programları ve bestseller kitaplarla geniş kitlelere ulaşma. Topkapı Sarayı Müdürlüğü.

Osmanlı'yı Yeniden KeşfetmekSon İmparatorluk OsmanlıTürklerin TarihiGazi Mustafa Kemal Atatürk

Önemli Dönüm Noktaları

Tarih programlarındaki sert üslubu ve doğrudan eleştirileri zaman zaman tartışmalara yol açmıştır.
Popüler tarih yazıcılığının akademik titizlikle bağdaşıp bağdaşmadığı konusunda akademik çevrelerde farklı görüşler mevcuttur.
Bazı tarihsel değerlendirmeleri farklı siyasi kesimler tarafından eleştirilmiştir.

Kamusal Faaliyetler

Müdür — Topkapı Sarayı Müzesi
2005–2012 · Müzenin modernizasyonu ve uluslararası tanıtımı konusunda çalışmalar yürüttü.
Üye — Türk Tarih Kurumu

Uzmanlık Alanları & Kavramlar

Uzmanlık Alanları

Osmanlı İmparatorluğu TarihiTanzimat Dönemi ve ReformlarıMahalli İdareler TarihiTürk ModernleşmesiOsmanlı-Avrupa İlişkileriOsmanlı'da Alman NüfuzuKarşılaştırmalı İmparatorluk TarihiKültür ve Medeniyet Tarihi

Temel Kavramlar

Osmanlı mirasıTanzimat reformlarıMahalli idare geleneğiPax OttomanaBatılılaşmaKarşılaştırmalı tarihTarihsel süreklilikÇok dilli arşiv araştırması

Toplam 29 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)

2020'ler

📖2020

Kronik Kitap · Kırım Hanlığı'nın tarihini ve Osmanlı ile ilişkisini inceleyen eser.

2010'ler

📖2019

Kronik Kitap · Habsburg İmparatorluğu'nu ve Osmanlı ile ilişkisini ele alan karşılaştırmalı çalışma.

📖2018

Kronik Kitap · Atatürk'ün hayatını ve Cumhuriyet'in kuruluş sürecini ele alan biyografik çalışma.

📖2018

Kronik Kitap · Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecindeki süreklilikleri ve kopuşları ele alan eser.

📖2016

Timaş Yayınları · Türklerin tarihinin ikinci cildi, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecini kapsar.

📖2015

Timaş Yayınları · Türklerin tarihini en erken dönemlerden itibaren ele alan kapsamlı eserin birinci cildi.

📖2012

Timaş Yayınları · Cumhuriyet'in kuruluşundan itibaren geçen sürecin tarihsel değerlendirmesi.

📖2011

Cedit Neşriyat · Tarih yazımının sorunlarını ve yöntemlerini ele alan metodolojik eser.

📖2010

Timaş Yayınları · Türkiye'nin yakın tarihine dair değerlendirmeler ve analizler.

2000'ler

📖2009

İş Bankası Kültür Yayınları · İstanbul'un tarihine ve kültürüne dair denemeler.

📖2009

Timaş Yayınları · Gelenek ve modernlik arasındaki ilişkiyi tarihsel perspektifle ele alan eser.

📖2008

Timaş Yayınları · Yakın Türk tarihine dair az bilinen gerçekleri ve farklı perspektifleri sunan eser.

📖2008

Timaş Yayınları · Türk tarihindeki tartışmalı konuları tarihsel perspektifle ele alan eser.

📖2008

Yitik Hazine Yayınları · Osmanlı saray hayatını, protokolü ve gündelik yaşamı anlatan eser.

📖2008

Profil Yayıncılık · Tarih bilimi ile siyaset arasındaki ilişkiyi ele alan denemeler.

📖2007

Cedit Neşriyat · Türkiye'nin teşkilat ve idare tarihini kapsamlı biçimde ele alan akademik eser.

📖2007

Timaş Yayınları · Ortaylı'nın farklı ülkelere yaptığı seyahatlerde edindiği tarihsel ve kültürel gözlemler.

📖2007

Timaş Yayınları · Türkiye-Avrupa ilişkilerini tarihsel perspektifle ele alan değerlendirmeler.

📖2007

Merkez Kitaplar · Türk modernleşmesinin tarihsel sürecini değerlendiren eser.

📖2007

Timaş Yayınları · Osmanlı İmparatorluğu'nun üç kıtadaki varlığını ve mirasını ele alan eser.

📖2006

Timaş Yayınları · Osmanlı İmparatorluğu hakkında yaygın bilgi eksikliklerini ve önyargıları ele alan popüler tarih eseri.

📖2006

Timaş Yayınları · İlk cildin devamı niteliğinde, Osmanlı tarihinin farklı boyutlarını ele alan ikinci kitap.

📖2006

Timaş Yayınları · Osmanlı İmparatorluğu'nu diğer imparatorluklarla karşılaştırmalı olarak değerlendiren eser.

📖2004

Timaş Yayınları · Pax Ottomana kavramını ve Osmanlı düzenini ele alan eser.

📖2001

Timaş Yayınları · Tarih biliminin sınırlarını, yöntemlerini ve imkanlarını ele alan denemeler.

1990'ler

📖1999

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Osmanlı entelektüel tarihini ve tarih yazıcılığını inceleyen akademik eser.

1980'ler

📖1983

Kaynak Yayınları · Osmanlı-Alman ilişkilerini siyasi, askeri ve kültürel boyutlarıyla inceleyen akademik eser.

📖1983

Hil Yayın · Osmanlı İmparatorluğu'nun 19. yüzyıldaki dönüşümünü ele alan temel eser.

1970'ler

📖1974

Ankara Üniversitesi Yayınları · Ortaylı'nın doktora tezinden geliştirilmiş, Tanzimat döneminde yerel yönetim yapılanmasını inceleyen akademik çalışma.

Akademik Makaleler

Ottoman Local Administration and the Problem of Centralization

Osmanlı İmparatorluğu'nda Mahalli İdare Geleneği

2seri
Seriler2

Program Serileri

Düzenli yayınlanan program ve seri içerikler

Tarihin Arka Odası

NTV
2011-2015

Ortaylı'nın sunuculuğunda tarihsel konuların ele alındığı haftalık tartışma programı.

Teke Tek Tarih

Habertürk TV

Fatih Altaylı ile birlikte tarihsel konuların tartışıldığı program.

Köşe Yazarlığı

Milliyet (1990-2005)Hürriyet (2006-2010)

Akademik Görevler

Profesör — Ankara Üniversitesi

Profesör — Galatasaray Üniversitesi

Öğretim Üyesi — Bilkent Üniversitesi

Öğretim Üyesi — Sabancı Üniversitesi

Konuk Öğretim Üyesi — Viyana Üniversitesi

Ödüller

Sedat Simavi Sosyal Bilimler Ödülü

Avusturya Bilim ve Sanat Şeref Haçı

Chevalier de la Légion d'honneur

Ordre des Palmes académiques

Kurumsal Roller

Müdür — Topkapı Sarayı Müzesi

Müzenin modernizasyonu ve uluslararası tanıtımı konusunda çalışmalar yürüttü.

Üye — Türk Tarih Kurumu

Zaman Çizelgesi

🌟
1947Doğum

Avusturya'nın Bregenz şehrinde doğdu

🎓
1965Eğitim

Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun oldu

🎓
1969Eğitim

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun oldu

📺
1970Kariyer

Ankara Üniversitesi'nde akademik kariyerine başladı

🎓
1973Eğitim

Yüksek lisansını tamamladı

📖
1974Eser

'Tanzimat Devrinde Osmanlı Mahalli İdareleri' yayımlandı

🎓
1978Eğitim

Doktora tezini tamamladı

📺
1979Kariyer

Doçent unvanını aldı

📖
1983Eser

'İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı' ve 'Osmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzu' yayımlandı

📺
1989Kariyer

Profesör unvanını aldı

📺
2000Kariyer

Galatasaray Üniversitesi'nde göreve başladı

🏆
2000Ödül

Sedat Simavi Sosyal Bilimler Ödülü'nü aldı

🏆
2004Ödül

Avusturya Bilim ve Sanat Şeref Haçı'nı aldı

📺
2005Kariyer

Topkapı Sarayı Müzesi Müdürü olarak atandı

📖
2006Eser

'Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek' yayımlandı, popüler tarihçilik dönemi başladı

2012Kariyer

Topkapı Sarayı Müzesi Müdürlüğü'nden ayrıldı

📖
2015Eser

'Türklerin Tarihi 1' yayımlandı

📖
2018Eser

'Gazi Mustafa Kemal Atatürk' yayımlandı

Entelektüel Gelişim Dönemleri

Erken Akademik Dönem

1970–1990

Osmanlı mahalli idareleri ve Alman nüfuzu üzerine akademik araştırmalar. Arşiv temelli çalışmalarla akademik temellerin atıldığı dönem.

Tanzimat Devrinde Osmanlı Mahalli İdareleriOsmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzuİmparatorluğun En Uzun Yüzyılı

Olgunluk Dönemi

1990–2005

Karşılaştırmalı tarih, historiografi ve Türkiye-Avrupa ilişkileri üzerine genişleyen çalışmalar.

Osmanlı Düşünce Dünyası ve Tarih YazımıTarihin Sınırlarına YolculukOsmanlı Barışı

Popüler Tarihçilik Dönemi

2005–

Televizyon programları ve bestseller kitaplarla geniş kitlelere ulaşma. Topkapı Sarayı Müdürlüğü.

Osmanlı'yı Yeniden KeşfetmekSon İmparatorluk OsmanlıTürklerin TarihiGazi Mustafa Kemal Atatürk

Üretim Dönemleri

Akademik Monografiler

1974–1999 · 8 eser

Arşiv temelli akademik araştırmalar ve monografiler

Popüler Tarih Eserleri

2004– · 20 eser

Geniş kitlelere yönelik tarih eserleri ve denemeler

Alıntılar

"Tarih, bir milletin hafızasıdır. Hafızasını kaybeden millet yok olmaya mahkumdur."

— İlber Ortaylı, televizyon programı

"Osmanlı'yı bilmeden Türkiye'yi anlayamazsınız."

— İlber Ortaylı, Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek · Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek

"Bu memlekette herkes tarihçi, herkes doktor, herkes hukukçu. Bir tek gerçek tarihçi, gerçek doktor, gerçek hukukçu yok."

— İlber Ortaylı, televizyon söyleşisi

"Dil bilmeden tarih yapılmaz. Bir tarihçi en az üç-dört dil bilmelidir."

— İlber Ortaylı, konferans konuşması

"Kitap okumayan bir toplumun geleceği yoktur."

— İlber Ortaylı, televizyon programı

Kaynakça

Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğu: Klasik Çağ. Yapı Kredi Yayınları .

İlber Ortaylı, İlber Ortaylı ile Söyleşi .

Kaynağa Git →

Ankara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi Akademik Kadro .

Bu sayfada bir hata mı var?

Hata Bildir