Reşad Ekrem Koçu
1905, İstanbul — ☾ 1975
Reşad Ekrem Koçu (1905-1975), Türk tarihçi, ansiklopedist ve yazardır. İstanbul tarihine olan tutkusuyla tanınır. Hayatının büyük bölümünü 'İstanbul Ansiklopedisi' projesine adamıştır. Renkli, anekdota dayalı tarih yazım tarzıyla İstanbul'un sosyal ve kültürel tarihini geniş kitlelere ulaştırmıştır. Osmanlı padişahları, yeniçeriler, tulumbacılar gibi konulardaki popüler tarih eserleri büyük ilgi görmüştür.
Reşad Ekrem Koçu, 1905 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Darülfünunu Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nden mezun oldu (1930). Üniversite yıllarında Ahmed Refik Altınay'ın öğrencisi olarak İstanbul tarihine olan ilgisi derinleşti.
Mezuniyetinin ardından çeşitli liselerde tarih öğretmenliği yaptı. Bu dönemde gazete ve dergilerde İstanbul'un tarihine dair yazılar yazmaya başladı. Renkli, akıcı ve anekdot zenginliğiyle dikkat çeken üslubu, onu popüler tarih yazarlığının öncülerinden biri yaptı.
Koçu'nun en büyük eseri ve hayat projesi 'İstanbul Ansiklopedisi' olmuştur. İlk kez 1944'te yayımlanmaya başlanan ansiklopedi, maddi sıkıntılar nedeniyle kesintiye uğramış, 1958'de yeniden başlatılmıştır. Toplam 11 cilt halinde A'dan G harfine kadar yayımlanan ansiklopedi, Koçu'nun 1975'teki vefatıyla yarım kalmıştır. Bu dev proje, İstanbul'un tarihî, sosyal ve kültürel hayatına dair benzersiz bir kaynak niteliğindedir.
Koçu'nun diğer önemli eserleri arasında 'Osmanlı Padişahları', 'Yeniçeriler', 'İstanbul Tulumbacıları', 'Tarihimizde Garip Vakalar' ve 'Dağ Padişahları' sayılabilir. Bu eserlerde Osmanlı toplumsal yaşamının az bilinen yönlerini, gündelik hayatın renkli detaylarını ve tarihin ilginç karakterlerini canlı bir üslupla anlatmıştır.
Koçu, İstanbul'un sosyal ve kültürel tarihinin yazılmasında öncü bir rol üstlenmiştir. Resmi tarih yazımının ötesine geçerek sıradan insanların, sokakların, mahallelerin ve gündelik hayatın tarihini yazma çabası, onu sosyal tarihçiliğin Türkiye'deki erken temsilcilerinden biri yapmıştır. 1975 yılında İstanbul'da vefat etmiştir.
Eğitim Hayatı
Kariyer Kronolojisi
Dergiler & Gazeteler
Yayınevleri
Düşünsel Çizgi
Koçu'nun düşünce dünyası, İstanbul'un çok katmanlı tarihini belgeleme tutkusu etrafında şekillenmiştir. Resmi tarih yazımının ötesine geçerek sıradan insanların, sokakların ve gündelik hayatın tarihini yazmayı amaçlayan bir sosyal tarihçilik anlayışı benimsemiştir.
Erken Dönem
1930–1943Tarih öğretmenliği ve gazete-dergilerde İstanbul tarihine dair yazılar yazma dönemi. Ahmed Refik Altınay'ın etkisi altında popüler tarih yazarlığına yönelme.
Ansiklopedi ve Olgunluk Dönemi
1944–1965İstanbul Ansiklopedisi projesinin başlatılması ve en verimli eser üretim dönemi. Osmanlı sosyal tarihinin çeşitli yönlerini ele alan kitaplar.
Son Dönem
1966–1975İstanbul Ansiklopedisi'ni tamamlama çabasının sürdüğü, maddi ve sağlık sorunlarının arttığı dönem.
Önemli Dönüm Noktaları
Uzmanlık Alanları & Kavramlar
Uzmanlık Alanları
Temel Kavramlar
Vefatı
1975 — İstanbul'da vefat etti. İstanbul Ansiklopedisi 11. ciltte (G harfi) yarım kaldı.
Toplam 8 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)
1960'ler
1950'ler
1940'ler
Zaman Çizelgesi
İstanbul'da doğdu.
İstanbul Darülfünunu Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nden mezun oldu.
Liselerde tarih öğretmenliğine başladı.
İstanbul Ansiklopedisi'nin ilk yayımına başlandı.
'Eski İstanbul'da Meyhaneler ve Meyhane Köçekleri' yayımlandı.
'Tarihimizde Garip Vakalar' yayımlandı.
'İstanbul Tulumbacıları' yayımlandı.
'Osmanlı Padişahları' yayımlandı.
İstanbul Ansiklopedisi'nin ikinci yayım dönemine başlandı.
'Dağ Padişahları' yayımlandı.
'Yeniçeriler' yayımlandı.
'Osmanlı'da Kıyafet ve Giyim Kuşam' yayımlandı.
İstanbul'da vefat etti. İstanbul Ansiklopedisi 11. ciltte (G harfi) yarım kaldı.
Entelektüel Gelişim Dönemleri
Erken Dönem
1930–1943Tarih öğretmenliği ve gazete-dergilerde İstanbul tarihine dair yazılar yazma dönemi. Ahmed Refik Altınay'ın etkisi altında popüler tarih yazarlığına yönelme.
Ansiklopedi ve Olgunluk Dönemi
1944–1965İstanbul Ansiklopedisi projesinin başlatılması ve en verimli eser üretim dönemi. Osmanlı sosyal tarihinin çeşitli yönlerini ele alan kitaplar.
Son Dönem
1966–1975İstanbul Ansiklopedisi'ni tamamlama çabasının sürdüğü, maddi ve sağlık sorunlarının arttığı dönem.
Alıntılar
"İstanbul, dünyanın en güzel şehri değil, dünyanın tek şehridir."
"Tarih, yalnız savaşlardan ve antlaşmalardan ibaret değildir; sokakta yaşanan hayat da tarihtir."
Kaynakça
Murat Belge, Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi .
Oğuz Ünal, Bir İstanbul Delisi: Reşad Ekrem Koçu .
Kaya Özkaracalar, Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Üzerine .
Bu sayfada bir hata mı var?
Hata Bildir