Şükrü Hanioğlu (1953-), Osmanlı entelektüel tarihi ve Jön Türk hareketi üzerine dünyanın önde gelen otoritelerinden biridir. Princeton Üniversitesi Yakın Doğu Çalışmaları Bölümü'nde profesör olarak görev yapmaktadır. Hem Türkçe hem İngilizce olarak yayımlanan eserleri, Osmanlı siyasi düşünce tarihine önemli katkılar sağlamıştır.

📚 5 kitap 🗓️ 7 kronoloji 💬 1 alıntı
Tamamlanma: %100 · 2026-03-07

Şükrü Hanioğlu, 1953 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi'nde lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamladıktan sonra aynı üniversitede doktora çalışmasını yürüttü. Osmanlı siyasi tarihi ve entelektüel tarihi üzerine uzmanlaştı.

Akademik kariyerinin önemli bir bölümünü ABD'de geçiren Hanioğlu, Princeton Üniversitesi Yakın Doğu Çalışmaları Bölümü'nde Garrett Professor of Foreign Affairs unvanıyla görev yapmaktadır. Jön Türk hareketi, İttihat ve Terakki Cemiyeti ve Osmanlı entelektüel tarihi üzerine yazdığı eserler uluslararası akademik çevrelerde büyük yankı uyandırmıştır.

Hanioğlu'nun çalışmaları Osmanlı arşiv kaynaklarına derinlemesine nüfuz eden, titiz bir metodolojiye sahiptir. Abdullah Cevdet, Enver Paşa ve Atatürk gibi figürlerin entelektüel biyografilerini yazan Hanioğlu, bu kişiliklerin düşünsel arka planlarını dönemin entelektüel akımları içinde konumlandırmaktadır. İngilizce yayımlanan eserleri, Osmanlı tarihinin uluslararası akademik literatürdeki görünürlüğünü artırmıştır.

Eğitim Hayatı

Lisans İstanbul Üniversitesi — Tarih
Yüksek Lisans İstanbul Üniversitesi — Tarih
Doktora İstanbul Üniversitesi — Osmanlı Siyasi Tarihi

Kariyer Kronolojisi

1980- İstanbul Üniversitesi'nde araştırma görevlisi ve öğretim üyesi
1990- Princeton Üniversitesi Yakın Doğu Çalışmaları Bölümü profesörü

Yayınevleri

Üçdal NeşriyatOxford University PressPrinceton University PressDer Yayınları

Düşünsel Çizgi

Hanioğlu, Osmanlı arşiv kaynaklarına derinlemesine nüfuz eden titiz bir metodolojiye sahip olarak Jön Türk hareketi ve İttihat ve Terakki'nin entelektüel tarihini uluslararası akademik literatürde en kapsamlı biçimde ortaya koyan tarihçidir.

Erken Dönem

1975–1990

Osmanlı entelektüel tarihi üzerine temel arşiv çalışmalarının yapıldığı dönem.

Bir Siyasal Düşünür Olarak Doktor Abdullah Cevdet ve DönemiKendi Mektuplarında Enver Paşa

Uluslararası Dönem

1990–2020

Princeton'da İngilizce eserlerle uluslararası akademik çevrelerde etkinlik kazanma dönemi.

The Young Turks in OppositionPreparation for a RevolutionAtatürk: An Intellectual Biography

Önemli Dönüm Noktaları

Atatürk'ün entelektüel biyografisinde ortaya koyduğu bazı tespitler Türkiye'deki farklı siyasi kesimlerden eleştiri almıştır.
Jön Türk hareketinin pozitivist ve materyalist düşünsel kaynaklarını vurgulaması bazı çevrelerce tartışma konusu olmuştur.

Uzmanlık Alanları & Kavramlar

Uzmanlık Alanları

Osmanlı Entelektüel TarihiJön Türk Hareketiİttihat ve TerakkiOsmanlı Siyasi TarihiEntelektüel BiyografiGeç Osmanlı Dönemi

Temel Kavramlar

Jön Türk muhalefetiİttihatçı düşünce dünyasıOsmanlı materyalizmi ve pozitivizmiAtatürk'ün entelektüel formasyonuAbdullah Cevdet ve düşünce akımlarıOsmanlı arşiv metodolojisi

Toplam 5 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)

2010'ler

📖2011

Princeton University Press · Atatürk'ün entelektüel oluşumunu ve düşünsel kaynaklarını inceleyen biyografi.

2000'ler

📖2001

Oxford University Press · Jön Türk hareketinin devrim hazırlığını inceleyen İngilizce akademik eser.

1990'ler

📖1995

Oxford University Press · Jön Türk muhalefet hareketinin oluşumunu inceleyen İngilizce akademik eser.

1980'ler

📖1989

Der Yayınları · Enver Paşa'nın kişisel mektuplarını derleyen ve değerlendiren arşiv çalışması.

📖1981

Üçdal Neşriyat · Abdullah Cevdet'in siyasi düşüncesini ve dönemini inceleyen kapsamlı biyografik çalışma.

Akademik Görevler

Garrett Professor of Foreign Affairs — Princeton Üniversitesi

Zaman Çizelgesi

🌟
1953Doğum

İstanbul'da doğdu

📖
1981Eser

Bir Siyasal Düşünür Olarak Doktor Abdullah Cevdet ve Dönemi yayımlandı

📖
1989Eser

Kendi Mektuplarında Enver Paşa yayımlandı

📺
1990Kariyer

Princeton Üniversitesi'ne geçiş

📖
1995Eser

The Young Turks in Opposition yayımlandı

📖
2001Eser

Preparation for a Revolution yayımlandı

📖
2011Eser

Atatürk: An Intellectual Biography yayımlandı

Entelektüel Gelişim Dönemleri

Erken Dönem

1975–1990

Osmanlı entelektüel tarihi üzerine temel arşiv çalışmalarının yapıldığı dönem.

Bir Siyasal Düşünür Olarak Doktor Abdullah Cevdet ve DönemiKendi Mektuplarında Enver Paşa

Uluslararası Dönem

1990–2020

Princeton'da İngilizce eserlerle uluslararası akademik çevrelerde etkinlik kazanma dönemi.

The Young Turks in OppositionPreparation for a RevolutionAtatürk: An Intellectual Biography

Alıntılar

"Osmanlı entelektüel tarihini anlamak, modern Türkiye'nin düşünsel temellerini kavramak demektir."

— Akademik çalışmalarından derleme

Kaynakça

M. Şükrü Hanioğlu, Atatürk: An Intellectual Biography (2011). Princeton University Press .

M. Şükrü Hanioğlu, The Young Turks in Opposition (1995). Oxford University Press .

M. Şükrü Hanioğlu, Preparation for a Revolution: The Young Turks, 1902-1908 (2001). Oxford University Press .

Erik Jan Zürcher, The Unionist Factor: The Role of the Committee of Union and Progress in the Turkish National Movement (1984). Brill .

Bu sayfada bir hata mı var?

Hata Bildir