Tarihte Darlık Buhranları ve İslam İktisat Siyaseti

Tarihte Darlık Buhranları ve İslam İktisat Siyaseti, Sabri Ülgener'in 1951 yılında yayımlanan ve Osmanlı-İslam dünyasındaki ekonomik krizleri tarihsel perspektiften inceleyen araştırma eseridir. Kitap, darlık dönemlerini yalnızca arz-talep dengesizliği olarak değil, toplumsal zihniyetin, devlet politikalarının ve dinî-ahlâkî normların bütünleşik etkisi olarak çözümlemektedir.

Ülgener bu eserinde narh sistemi, ihtikâr yasağı, fiyat düzenlemeleri ve piyasa kontrolü gibi Osmanlı iktisadi kurumlarını ele almaktadır. İslam hukuku kaynaklarındaki iktisadi düzenlemelerin tarihsel uygulamalarını inceleyerek devletin piyasaya müdahale biçimlerini ve bu müdahalelerin arkasındaki ahlâkî motivasyonları açığa çıkarmaktadır.

Eser, Osmanlı darlık buhranlarının yalnızca doğal afetler veya savaş koşullarından değil, aynı zamanda toplumun iktisadi olaylara verdiği zihinsel tepkiden ve kurumsal yapıların bu tepkiyi şekillendirme biçiminden de kaynaklandığını ileri sürmektedir. Bu yaklaşım, iktisat tarihinin sosyolojik ve kültürel boyutlarını ön plana çıkarmaktadır.

Kitap, İslam iktisat düşüncesi, Osmanlı maliye tarihi ve karşılaştırmalı iktisat politikası alanlarında çalışan araştırmacılar için önemli bir kaynak niteliğindedir.