Nilüfer Göle
1953, Ankara —
Nilüfer Göle (1953-), Türk-Fransız sosyolog ve EHESS (École des Hautes Études en Sciences Sociales) Paris profesörüdür. Türk modernleşmesi, İslam'ın kamusal görünürlüğü, sekülerlik-dinsellik ilişkisi ve Avrupa'da İslam konularında uluslararası alanda en çok tanınan Türk sosyal bilimcilerden biridir. 'Modern Mahrem' adlı eseriyle Türkiye'de örtünme ve kamusal alan tartışmalarına yeni bir perspektif kazandırmış; sonraki çalışmalarında İslam ve Avrupa arasındaki etkileşimi 'iç içe girişler' kavramı üzerinden incelemiştir.
Nilüfer Göle, 1953 yılında Ankara'da dünyaya geldi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde mühendislik eğitimi aldıktan sonra Fransa'ya giderek sosyal bilimler alanında yüksek lisans ve doktora çalışmalarını tamamladı. EHESS'te (École des Hautes Études en Sciences Sociales) Alain Touraine'in danışmanlığında doktora tezini hazırladı.
Göle, akademik kariyerinin ilk döneminde Türkiye'deki modernleşme sürecini mühendislik mesleği üzerinden inceledi. 1986'da yayımlanan 'Mühendisler ve İdeoloji' adlı çalışması, Türk modernleşmesinde teknik seçkinlerin rolünü sosyolojik perspektiften ele alan öncü bir eserdir.
1991 yılında yayımlanan 'Modern Mahrem' adlı kitabı, Göle'nin en bilinen ve en çok tartışılan eseri oldu. Bu çalışmada İslami örtünme pratiğinin Türkiye'de kamusal alanda kazandığı yeni anlamları, kadın öznelliği ve modernlik ilişkisi bağlamında inceleyen Göle, hem Türkiye'de hem de uluslararası akademik çevrelerde büyük yankı uyandırdı. Kitap, İslam ve modernite ilişkisini kadın deneyimi üzerinden okuyan özgün bir yaklaşım sunmaktadır.
Göle, 1990'ların sonlarından itibaren çalışma alanını genişleterek İslam'ın Avrupa kamusal alanındaki görünürlüğünü ve sekülerlik-dinsellik sınırlarının aşınmasını araştırmaya başladı. 'Melez Desenler' adlı eseri, İslam ve Batı modernliği arasındaki etkileşimlerin karmaşık ve çok katmanlı doğasını ortaya koymaktadır. 'Seküler ve Dinsel: Aşınan Sınırlar' ile 'İç İçe Girişler: İslam ve Avrupa' adlı çalışmaları, sekülerleşme kuramlarına eleştirel bir perspektiften yaklaşarak İslam'ın Avrupa'daki varlığının yarattığı toplumsal ve kültürel dönüşümleri incelemektedir.
Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü'nde uzun yıllar öğretim üyesi olarak görev yapan Göle, 2001 yılından itibaren EHESS Paris'te Sosyoloji Çalışmaları Direktörü olarak çalışmaktadır. Fransa'daki akademik konumu, onu İslam ve Avrupa ilişkisi üzerine yürütülen uluslararası tartışmaların merkezine taşımıştır. European Research Council (ERC) tarafından desteklenen 'İç İçe Girişler' projesi, Avrupa'nın farklı şehirlerinde İslam'ın kamusal görünürlüğünü karşılaştırmalı olarak inceleyen kapsamlı bir araştırma programıdır.
Göle'nin düşünce sisteminin merkezinde, İslam ile modernlik arasındaki ilişkinin tek yönlü bir Batılılaşma süreci olarak değil, karşılıklı etkileşim ve dönüşüm süreci olarak anlaşılması gerektiği fikri yer almaktadır. Sekülerleşme tezlerine eleştirel yaklaşan Göle, dinin modern kamusal alandan çekilmesi yerine yeni biçimlerde görünür hale geldiğini savunmakta; bu sürecin hem İslam toplumlarını hem de Avrupa'yı dönüştürdüğünü ileri sürmektedir.
Eğitim Hayatı
Kariyer Kronolojisi
Yayınevleri
Düşünsel Çizgi
Nilüfer Göle'nin düşünce dünyası, İslam ve modernlik arasındaki ilişkiyi ikili karşıtlıklar yerine karşılıklı etkileşim ve dönüşüm süreçleri üzerinden anlamayı merkeze almaktadır. Sekülerleşme tezlerine eleştirel yaklaşan Göle, dinin modern kamusal alandan çekilmek yerine yeni biçimlerde görünür hale geldiğini savunmaktadır.
Erken Dönem (1980'ler)
1980–1990Türk modernleşmesini mühendislik mesleği ve teknik seçkinler üzerinden inceleyen dönem.
İslam ve Modernlik Dönemi (1990'lar)
1990–2000İslami örtünme, kamusal alan ve modernlik ilişkisini ele alan çığır açıcı çalışmalar dönemi.
Avrupa ve İslam Dönemi (2000'ler-günümüz)
2000–İslam'ın Avrupa kamusal alanındaki varlığı, sekülerlik-dinsellik sınırları ve iç içe girişler üzerine çalışmalar.
Önemli Dönüm Noktaları
Uzmanlık Alanları & Kavramlar
Uzmanlık Alanları
Temel Kavramlar
Toplam 5 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)
2010'ler
İç İçe Girişler: İslam ve Avrupa
AraştırmaSeküler ve Dinsel: Aşınan Sınırlar
Araştırma2000'ler
1990'ler
Modern Mahrem: Medeniyet ve Örtünme
Araştırma1980'ler
Mühendisler ve İdeoloji
AraştırmaAkademik Görevler
Profesör — Boğaziçi Üniversitesi
Sosyoloji Çalışmaları Direktörü — EHESS (École des Hautes Études en Sciences Sociales), Paris
Zaman Çizelgesi
Ankara'da doğdu
ODTÜ'den mezun oldu
'Mühendisler ve İdeoloji' yayımlandı; Boğaziçi Üniversitesi'nde göreve başladı
'Modern Mahrem' yayımlandı
'Melez Desenler' yayımlandı
EHESS Paris'te Sosyoloji Çalışmaları Direktörü olarak göreve başladı
'Seküler ve Dinsel: Aşınan Sınırlar' yayımlandı
'İç İçe Girişler: İslam ve Avrupa' yayımlandı
Entelektüel Gelişim Dönemleri
Erken Dönem (1980'ler)
1980–1990Türk modernleşmesini mühendislik mesleği ve teknik seçkinler üzerinden inceleyen dönem.
İslam ve Modernlik Dönemi (1990'lar)
1990–2000İslami örtünme, kamusal alan ve modernlik ilişkisini ele alan çığır açıcı çalışmalar dönemi.
Avrupa ve İslam Dönemi (2000'ler-günümüz)
2000–İslam'ın Avrupa kamusal alanındaki varlığı, sekülerlik-dinsellik sınırları ve iç içe girişler üzerine çalışmalar.
Alıntılar
"Modernlik ile İslam arasındaki ilişki, basit bir karşıtlık ya da uyum ilişkisi değil; karşılıklı dönüşüm ve yeniden tanımlama sürecidir."
"Örtünme, geleneğin basit bir tekrarı değil; modern kamusal alanda yeni bir özne olma biçimidir."
Kaynakça
Nilüfer Göle, Modern Mahrem: Medeniyet ve Örtünme (1991). Metis Yayınları .
Nilüfer Göle, İç İçe Girişler: İslam ve Avrupa (2017). Metis Yayınları .
Bu sayfada bir hata mı var?
Hata Bildir