İlhan Tekeli

1937, İzmir, Türkiye —

İlhan Tekeli (1937-), Türkiye'nin kent planlaması, şehircilik tarihi ve bilim politikası alanlarındaki en etkili akademisyenlerinden biridir. ODTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü'nde uzun yıllar görev yapmış, Türkiye'nin kentleşme süreçleri, modernleşme tarihi ve bilim politikası üzerine kapsamlı çalışmalar üretmiştir.

📚 4 kitap 🗓️ 5 kronoloji 💬 1 alıntı
Tamamlanma: %100 · 2026-03-07

İlhan Tekeli, 1937 yılında İzmir'de doğdu. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Mimarlık Fakültesi'nde lisans eğitimini tamamladıktan sonra aynı üniversitede akademik kariyerine başladı. Şehir ve Bölge Planlama alanında Türkiye'nin önde gelen isimlerinden biri haline geldi.

ODTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü'nde profesör olarak görev yapan Tekeli, Türkiye'nin kentleşme dinamiklerini, göç olgusunu, yerel yönetim yapılarını ve planlama tarihini akademik düzeyde ele alan çok sayıda eser verdi. Selim İlkin ile birlikte gerçekleştirdiği 'Cumhuriyetin Harcı' serisi, erken Cumhuriyet döneminin iktisadi ve toplumsal tarihine ışık tutan temel başvuru kaynaklarından biri olarak kabul edilmektedir.

Tekeli'nin çalışmaları yalnızca kent planlamasıyla sınırlı kalmamış, bilim tarihi, bilim politikası, eğitim politikası ve modernleşme kuramları gibi geniş bir alana yayılmıştır. Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) üyeliği de dahil olmak üzere pek çok akademik ve kamusal görevde bulunmuştur. Disiplinlerarası yaklaşımı ve üretkenliği ile Türk sosyal bilimlerinin en velut isimlerinden biri olarak tanınmaktadır.

Eğitim Hayatı

Lisans Orta Doğu Teknik Üniversitesi — Mimarlık / Şehir Planlama
Doktora Orta Doğu Teknik Üniversitesi — Şehir ve Bölge Planlama

Kariyer Kronolojisi

1960- ODTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü öğretim üyesi
1980- Profesör unvanı

Yayınevleri

İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınlarıİmge Kitabevi

Düşünsel Çizgi

İlhan Tekeli, kent planlaması ve bilim politikası alanlarında Türkiye'nin kurucu akademisyenlerinden biridir. Disiplinlerarası yaklaşımıyla kentleşme, modernleşme ve bilimsel kurumlaşma süreçlerini tarihsel perspektiften ele almaktadır.

Erken Dönem

1960–1980

Kent planlaması ve şehircilik alanında akademik temel oluşturma dönemi.

Türkiye'de Kent Planlama Düşüncesinin Gelişimi

Olgunluk Dönemi

1980–2010

İktisat tarihi, bilim politikası ve modernleşme kuramları üzerine disiplinlerarası çalışmalar.

Cumhuriyetin HarcıModernite Aşılırken Kent PlanlamasıBilim Politikası Üzerine

Önemli Dönüm Noktaları

Türkiye'nin kentleşme politikalarına yönelik eleştirel yaklaşımları zaman zaman siyasi tartışmalara konu olmuştur.
Modernleşme ve yerellik arasındaki denge konusundaki görüşleri farklı planlama okulları tarafından tartışılmıştır.

Kamusal Faaliyetler

Asli Üye — Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA)

Uzmanlık Alanları & Kavramlar

Uzmanlık Alanları

Kent PlanlamasıŞehircilik TarihiBilim Tarihi ve PolitikasıTürk ModernleşmesiGöç SosyolojisiYerel YönetimlerEğitim Politikası

Temel Kavramlar

KentleşmePlanlama kuramıBilim politikasıModernleşmeBölgesel kalkınma

Toplam 4 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)

2000'ler

📖2003

İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları · Selim İlkin ile birlikte yazılan, erken Cumhuriyet döneminin iktisadi ve toplumsal tarihini inceleyen çok ciltli eser.

📖2003

· Türkiye'de bilim politikası ve bilim tarihini ele alan makaleler ve değerlendirmeler.

📖2001

İmge Kitabevi · Postmodern dönemde kent planlamasının yeniden düşünülmesini ele alan kuramsal çalışma.

1980'ler

📖1980

· Türkiye'de kent planlaması düşüncesinin tarihsel gelişimini ele alan kapsamlı akademik çalışma.

Akademik Görevler

Profesör — Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Ödüller

TÜBA Üyeliği

Türkiye Bilimler Akademisi asli üyeliği

Kurumsal Roller

Asli Üye — Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA)

Zaman Çizelgesi

🌟
1937Doğum

İzmir'de doğdu

📺
1960Kariyer

ODTÜ'de akademik kariyerine başladı

📖
1980Eser

Türkiye'de Kent Planlama Düşüncesinin Gelişimi yayımlandı

📖
2001Eser

Modernite Aşılırken Kent Planlaması yayımlandı

📖
2003Eser

Cumhuriyetin Harcı (Selim İlkin ile) yayımlandı

Entelektüel Gelişim Dönemleri

Erken Dönem

1960–1980

Kent planlaması ve şehircilik alanında akademik temel oluşturma dönemi.

Türkiye'de Kent Planlama Düşüncesinin Gelişimi

Olgunluk Dönemi

1980–2010

İktisat tarihi, bilim politikası ve modernleşme kuramları üzerine disiplinlerarası çalışmalar.

Cumhuriyetin HarcıModernite Aşılırken Kent PlanlamasıBilim Politikası Üzerine

Alıntılar

"Planlama, geleceği bugünden şekillendirme çabasıdır; ama bu çaba ancak toplumsal katılımla anlam kazanır."

— Akademik konuşmalarından derleme

Kaynakça

İlhan Tekeli, Türkiye'de Kent Planlama Düşüncesinin Gelişimi .

İlhan Tekeli & Selim İlkin, Cumhuriyetin Harcı (2003). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları .

İlhan Tekeli, Modernizm, Modernite ve Türkiye'nin Kent Planlama Tarihi (2009). Tarih Vakfı Yurt Yayınları .

ODTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, İlhan Tekeli'ye Armağan Yazılar (2014). Tarih Vakfı Yurt Yayınları .

Bu sayfada bir hata mı var?

Hata Bildir