Düzenin Yabancılaşması

İdris Küçükömer'in 1969 yılında yayımlanan bu eseri, Türk siyasal düşünce tarihinde bir kırılma noktası olarak kabul edilmektedir. Kitapta Küçükömer, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Cumhuriyet Türkiyesi'ne uzanan tarihsel süreklilik içinde Batılılaşma hareketini analiz etmektedir. Eserin temel tezi, Türkiye'deki sağ-sol ayrımının Batı'daki karşılığının tam tersi olduğudur. Küçükömer'e göre Batıcı-laik bürokratik kesim, halkın taleplerini dikkate almayan ve yukarıdan dayatmacı bir modernleşme projesi yürüten gerçek anlamda sağcı güçlerdir; buna karşılık halkçı ve İslamcı kitleler, toplumsal dönüşümü aşağıdan talep eden gerçek anlamda solcu dinamikleri temsil etmektedir. Eser, Osmanlı'daki kapıkulluğu geleneğinin Cumhuriyet bürokrasisine nasıl dönüştüğünü, sivil toplumun neden gelişemediğini ve devlet-toplum ilişkisindeki yapısal sorunları ele almaktadır. İlk yayımlandığında büyük tartışma yaratan kitap, dönemin hem Kemalist hem de ortodoks Marksist çevrelerinden yoğun eleştirilerle karşılanmış; ancak zamanla Türk siyasal düşüncesinin en etkili metinlerinden biri haline gelmiştir.