Doğan Avcıoğlu
1926, Bursa — ☾ 1983
Doğan Avcıoğlu (1926-1983), Türk siyasi düşünce tarihinin önemli isimlerinden biridir. Yön dergisinin kurucusu olarak sol-Kemalist bir çizgide Türkiye'nin bağımsız kalkınma modelini savunmuş, 'Türkiye'nin Düzeni' ve 'Millî Kurtuluş Tarihi' gibi eserleriyle Türk siyasi düşüncesinde derin izler bırakmıştır.
Doğan Avcıoğlu (1926-1983), Türk gazeteciliğinin ve siyasi düşüncesinin en etkili isimlerinden biridir. 1926 yılında Bursa'da doğmuştur. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olduktan sonra Paris'te siyaset bilimi alanında lisansüstü çalışmalar yapmıştır.
Gazeteciliğe Ulus gazetesinde başlayan Avcıoğlu, 1961 yılında Yön dergisini kurarak Türk siyasi hayatında yeni bir çığır açmıştır. Yön, bağımsızlıkçı ve kalkınmacı bir çizgide yayın yaparak dönemin aydın ve subay çevrelerinde geniş yankı uyandırmıştır. Derginin yayımladığı bildiri, aralarında üniversite hocaları ve aydınların da bulunduğu yüzlerce kişi tarafından imzalanmıştır.
Avcıoğlu, 1968'de Yön'ün kapanmasının ardından Devrim dergisini çıkarmıştır. 9 Mart 1971 muhtıra girişimiyle ilişkilendirilmiş ve tutuklanmıştır. Cezaevinde geçirdiği süre boyunca 'Türkiye'nin Düzeni' adlı kapsamlı eserini kaleme almıştır.
Tahliye olduktan sonra tarih araştırmalarına yönelen Avcıoğlu, 'Millî Kurtuluş Tarihi' adlı üç ciltlik eserini hazırlamıştır. Bu eser, Türk kurtuluş mücadelesini anti-emperyalist bir perspektiften değerlendirmektedir.
Avcıoğlu'nun düşüncesinin temelinde, Türkiye'nin tam bağımsızlığını sağlayabilmesi için emperyalizme karşı ulusal bir kalkınma stratejisi izlemesi gerektiği fikri yatmaktadır. Kemalizmi sol bir yorumla ele almış, üçüncü dünya ülkelerinin bağımsızlık hareketleriyle paralellikler kurmuştur.
1983 yılında İstanbul'da vefat etmiştir.
Eğitim Hayatı
Kariyer Kronolojisi
Dergiler & Gazeteler
Yayınevleri
Düşünsel Çizgi
Avcıoğlu, Kemalizmi sol bir perspektiften yorumlayarak Türkiye'nin tam bağımsızlığını ve ulusal kalkınmasını savunan bir düşünce çizgisi oluşturmuştur. Emperyalizme karşı üçüncü dünya ülkeleriyle dayanışmayı öne çıkarmış, devletçi sanayileşme modelini savunmuştur.
Gazetecilik Dönemi
1950–1961Ulus gazetesinde gazetecilik, siyasi düşüncenin şekillenmesi
Yön Dönemi
1961–1971Sol-Kemalist düşüncenin dergicilik faaliyetiyle hayata geçirilmesi
Tarih Araştırmaları Dönemi
1973–1983Siyasi faaliyetten tarih araştırmalarına yönelme, kapsamlı tarih eserleri
Önemli Dönüm Noktaları
Kamusal Faaliyetler
Uzmanlık Alanları & Kavramlar
Uzmanlık Alanları
Temel Kavramlar
Vefatı
1983 — İstanbul'da vefat etti
Toplam 3 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)
1970'ler
1960'ler
31 Mart'ta Yabancı Parmağı
AraştırmaKurumsal Roller
Kurucu ve Başyazar — Yön Dergisi
Sol-Kemalist çizgide yayın yapan haftalık siyasi dergi
Kurucu ve Yazar — Devrim Dergisi
Yön dergisinin devamı niteliğinde siyasi dergi
Avcıoğlu'in kurucusu olduğu veya kuruluşunda önemli rol üstlendiği kuruluşlar.
Yön Dergisi
Sol-Kemalist çizgide yayın yapan haftalık siyasi dergi
Devrim Dergisi
Yön dergisinin devamı niteliğinde siyasi dergi
Zaman Çizelgesi
Bursa'da doğdu
Yön dergisini kurdu
Yön dergisi kapandı
Devrim dergisini çıkardı; 'Türkiye'nin Düzeni' yayımlandı
'31 Mart'ta Yabancı Parmağı' yayımlandı
9 Mart girişimi sonrası tutuklandı
'Millî Kurtuluş Tarihi' yayımlanmaya başladı
İstanbul'da vefat etti
Entelektüel Gelişim Dönemleri
Gazetecilik Dönemi
1950–1961Ulus gazetesinde gazetecilik, siyasi düşüncenin şekillenmesi
Yön Dönemi
1961–1971Sol-Kemalist düşüncenin dergicilik faaliyetiyle hayata geçirilmesi
Tarih Araştırmaları Dönemi
1973–1983Siyasi faaliyetten tarih araştırmalarına yönelme, kapsamlı tarih eserleri
Alıntılar
"Türkiye, yarı sömürge bir ülkedir."
"Tam bağımsızlık, siyasi bağımsızlığın yanında ekonomik bağımsızlığı da gerektirir."
Kaynakça
Hikmet Özdemir, Doğan Avcıoğlu: Bir Jön Türk'ün Ardından (2000). İmge Kitabevi .
Ergun Aydınoğlu, Türkiye Solu (1960-1980): Yön Hareketi ve Doğan Avcıoğlu (2007). Versus Kitap .
İlhan Tekeli, Selim İlkin, Yön Hareketinin Düşünsel Temelleri .
Gökhan Atılgan, Yön-Devrim Hareketi: Kemalizm ile Sosyalizm Arasında Geleneksel Aydınlar (2008). Yordam Kitap .
Bu sayfada bir hata mı var?
Hata Bildir