Sencer Divitçioğlu

1927, İstanbul, Türkiye — ☾ 2014

Sencer Divitçioğlu (1927-2014), Türkiye'nin önde gelen iktisat tarihçilerinden ve Marksist kuramcılarından biridir. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde uzun yıllar öğretim üyeliği yapmış, Asya Üretim Tarzı kavramını Osmanlı toplumuna uygulayan çalışmalarıyla tanınmıştır. Kariyerinin ilerleyen dönemlerinde Orta Asya Türk tarihine yönelmiştir.

📚 5 kitap 🗓️ 6 kronoloji 💬 1 alıntı
Tamamlanma: %100 · 2026-03-07

Sencer Divitçioğlu, 1927 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nden mezun olduktan sonra Fransa'da iktisat alanında doktora çalışmalarını tamamladı. Akademik kariyerini İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde sürdürdü.

Divitçioğlu, 1960'lı ve 1970'li yıllarda Türkiye'de yoğun biçimde tartışılan Asya Üretim Tarzı (AÜT) kavramını Osmanlı toplumuna uygulayan öncü çalışmalarıyla dikkat çekti. Marx'ın Grundrisse'deki kavramsallaştırmasından yola çıkarak Osmanlı toplumsal yapısının Batı feodalizmine indirgenemeyecek kendine özgü niteliklerini ortaya koymaya çalıştı.

Kariyerinin ilerleyen dönemlerinde Divitçioğlu, ilgi alanını Orta Asya Türk tarihine kaydırdı. Oğuz boylarından Selçuklu'nun kuruluşuna, Osmanlı Beyliği'nin oluşumundan Orta Asya Türk imparatorluklarına uzanan geniş bir yelpazede eserler verdi. Bu çalışmalarında Marksist metodolojiden ziyade yapısalcı ve antropolojik yaklaşımlar benimsedi.

Divitçioğlu, 2014 yılında İstanbul'da vefat etti. Geride bıraktığı külliyat, Türk iktisat tarihi ve Orta Asya çalışmaları için önemli bir referans kaynağı olmaya devam etmektedir.

Eğitim Hayatı

Lisans İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi — İktisat
Doktora Paris Üniversitesi — İktisat

Kariyer Kronolojisi

1955-1994 İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi öğretim üyesi
1975- Profesör unvanı

Yayınevleri

Sermet MatbaasıEren Yayıncılık

Düşünsel Çizgi

Divitçioğlu, Marx'ın Asya Üretim Tarzı kavramını Osmanlı toplumuna uygulayan öncü çalışmalarıyla tanınmış, kariyerinin ilerleyen dönemlerinde Orta Asya Türk tarihine yönelerek yapısalcı ve antropolojik yaklaşımlar benimsemiştir.

Marksist Dönem

1960–1980

Asya Üretim Tarzı kavramını Osmanlı toplumuna uygulayan Marksist iktisat tarihi çalışmaları.

Asya Üretim Tarzı ve Osmanlı Toplumu

Yapısalcı Dönem

1990–2014

Orta Asya Türk tarihi ve devlet oluşumu üzerine yapısalcı ve antropolojik yaklaşımlarla çalışmalar.

Oğuz'dan Selçuklu'yaOsmanlı Beyliğinin KuruluşuOrta-Asya Türk İmparatorluğu

Önemli Dönüm Noktaları

Asya Üretim Tarzı'nın Osmanlı toplumuna uygulanabilirliği konusundaki tezi hem Marksist hem liberal akademisyenlerden eleştiri almıştır.
Marksist metodolojiden yapısalcı yaklaşıma geçişi bazı çevrelerce düşünsel tutarsızlık olarak değerlendirilmiştir.
Orta Asya Türk tarihi çalışmalarındaki bazı tezleri tarihçiler arasında tartışma konusu olmuştur.

Uzmanlık Alanları & Kavramlar

Uzmanlık Alanları

İktisat TarihiMarksist KuramıAsya Üretim TarzıOsmanlı Toplumsal YapısıOrta Asya Türk TarihiYapısalcı Tarih Yazıcılığı

Temel Kavramlar

Asya Üretim Tarzı (AÜT)Osmanlı toplumsal yapısıMarx ve GrundrisseOğuz boylarıSelçuklu kuruluşuOsmanlı Beyliği'nin oluşumuFeodalizm dışı toplum modelleri

Vefatı

2014 — İstanbul'da vefat etti

Toplam 5 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)

2010'ler

📖2015

· Köle üretim tarzı kavramını tarihsel perspektiften inceleyen kuramsal çalışma.

2000'ler

📖2005

Eren Yayıncılık · Orta Asya'daki Türk imparatorluklarını inceleyen kapsamlı tarih çalışması.

1990'ler

📖1996

Eren Yayıncılık · Osmanlı Beyliği'nin kuruluş sürecini inceleyen tarihsel çalışma.

📖1994

Eren Yayıncılık · Oğuz boylarından Selçuklu Devleti'nin kuruluşuna uzanan süreci inceleyen tarih çalışması.

1960'ler

📖1967

Sermet Matbaası · Marx'ın Asya Üretim Tarzı kavramını Osmanlı toplumuna uygulayan öncü çalışma.

Akademik Görevler

Profesör — İstanbul Üniversitesi

Zaman Çizelgesi

🌟
1927Doğum

İstanbul'da doğdu

📖
1967Eser

Asya Üretim Tarzı ve Osmanlı Toplumu yayımlandı

📖
1994Eser

Oğuz'dan Selçuklu'ya yayımlandı

📖
1996Eser

Osmanlı Beyliğinin Kuruluşu yayımlandı

📖
2005Eser

Orta-Asya Türk İmparatorluğu yayımlandı

🕊️
2014Diğer

İstanbul'da vefat etti

Entelektüel Gelişim Dönemleri

Marksist Dönem

1960–1980

Asya Üretim Tarzı kavramını Osmanlı toplumuna uygulayan Marksist iktisat tarihi çalışmaları.

Asya Üretim Tarzı ve Osmanlı Toplumu

Yapısalcı Dönem

1990–2014

Orta Asya Türk tarihi ve devlet oluşumu üzerine yapısalcı ve antropolojik yaklaşımlarla çalışmalar.

Oğuz'dan Selçuklu'yaOsmanlı Beyliğinin KuruluşuOrta-Asya Türk İmparatorluğu

Alıntılar

"Osmanlı toplumunu anlamak için onu Batılı kategorilere zorla yerleştirmek yerine, kendi dinamikleri içinde kavramak gerekir."

— Akademik çalışmalarından derleme

Kaynakça

Sencer Divitçioğlu, Asya Üretim Tarzı ve Osmanlı Toplumu (1967). Köz Yayınları .

İdris Küçükömer, Düzenin Yabancılaşması (1969). Ant Yayınları .

Çağlar Keyder, Türkiye'de Devlet ve Sınıflar (1989). İletişim Yayınları .

Sencer Divitçioğlu, Oğuz'dan Selçuklu'ya (1994). Yapı Kredi Yayınları .

Bu sayfada bir hata mı var?

Hata Bildir