Semavi Eyice (1922-2018), Türkiye'nin en önemli sanat tarihçi ve Bizantinistlerinden biridir. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde uzun yıllar profesörlük yapan Eyice, Bizans sanatı, İstanbul'un tarihî eserleri ve Türk mimarisi alanlarında kapsamlı araştırmalar yürütmüştür. TDV İslam Ansiklopedisi'ne yazdığı yüzlerce maddeyle Türk-İslam sanat ve mimarlık tarihinin ansiklopedik birikiminin oluşmasına büyük katkı sağlamıştır.

📚 3 kitap 🗓️ 6 kronoloji 💬 1 alıntı
Tamamlanma: %100 · 2026-03-07

Semavi Eyice, 1922 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü'nden mezun olan Eyice, Almanya'da Münih Üniversitesi'nde sanat tarihi ve Bizans araştırmaları alanında uzmanlaşma eğitimi aldı.

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü'nde akademik kariyerine başlayan Eyice, 1960'larda profesörlüğe yükselerek bölümün en kıdemli öğretim üyelerinden biri oldu. Bizans sanatı ve mimarisi üzerine yürüttüğü araştırmalar, Türkiye'de Bizantolojinin gelişmesine önemli katkılar sağladı.

Eyice'nin en bilinen eserleri arasında Bizans sanatını kapsamlı biçimde ele alan çalışması, İstanbul'un tarihî eserlerini tanıtan kılavuzu ve son dönem Bizans mimarisini inceleyen monografisi yer almaktadır. Bu eserler, hem akademik referans kaynakları hem de kültür mirası belgeleme çalışmaları olarak büyük değer taşımaktadır.

Eyice'nin en dikkat çekici katkılarından biri, TDV İslam Ansiklopedisi'ne yazdığı yüzlerce maddedir. İstanbul'un camileri, hamamları, çeşmeleri ve diğer tarihî yapıları hakkında kaleme aldığı ansiklopedi maddeleri, Türk-İslam mimarlık tarihinin en kapsamlı belgeleme çalışmalarından birini oluşturmaktadır.

Semavi Eyice, 2 Ekim 2018'de İstanbul'da hayatını kaybetmiştir. Bizans ve Osmanlı sanat tarihini bir arada değerlendirebilen nadir akademisyenlerden biri olarak Türk sanat tarihçiliğine kalıcı bir miras bırakmıştır.

Eğitim Hayatı

Lisans İstanbul Üniversitesi — Sanat Tarihi
Uzmanlaşma Münih Üniversitesi — Bizans Sanatı ve Sanat Tarihi

Kariyer Kronolojisi

1950-1989 İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü'nde öğretim üyesi olarak görev yaptı.

Yayınevleri

İstanbul Üniversitesi Yayınlarıİstanbul Fetih Cemiyetiİstanbul Teknik Üniversitesi Yayınları

Düşünsel Çizgi

Semavi Eyice, Bizans ve Osmanlı sanat tarihini bir arada değerlendirebilen nadir akademisyenlerden biri olarak İstanbul'un tarihî eserlerinin belgelenmesine ve TDV İslam Ansiklopedisi'ne yüzlerce madde yazarak Türk-İslam mimarlık tarihinin ansiklopedik birikiminin oluşmasına öncülük etmiştir.

Erken Dönem

1950–1970

İstanbul'un tarihî eserlerini belgeleme çalışmalarına başladığı ve Bizans mimarisi üzerine uzmanlaştığı dönem.

İstanbul: Tarihi Eserler KılavuzuSon Devir Bizans Mimarisi

Olgunluk Dönemi

1971–2000

Bizans sanatı sentezini tamamladığı ve TDV İslam Ansiklopedisi'ne yoğun biçimde katkı sunduğu dönem.

Bizans Sanatı

Geç Dönem

2001–2018

Ansiklopedi çalışmalarını sürdürdüğü ve akademik mirasını pekiştirdiği dönem.

Önemli Dönüm Noktaları

Bizans mirasını Türk kültür tarihi içinde değerlendiren yaklaşımı, Bizans araştırmalarını ikincil gören bazı çevreler tarafından eleştirilmiştir.
TDV İslam Ansiklopedisi'ndeki bazı maddelerinde verdiği yapı tarihleri konusunda diğer sanat tarihçileriyle görüş ayrılıkları yaşanmıştır.

Kamusal Faaliyetler

Yazar — TDV İslam Ansiklopedisi
· İstanbul'un tarihî yapıları başta olmak üzere Türk-İslam mimarisi konularında yüzlerce ansiklopedi maddesi kaleme almıştır.

Uzmanlık Alanları & Kavramlar

Uzmanlık Alanları

Bizans sanatı ve mimarisiOsmanlı mimarisiİstanbul tarihî eserleriSanat tarihi ansiklopedisiGeç antik ve ortaçağ mimarisi

Temel Kavramlar

Bizans sanatı ve mimarisiİstanbul'un tarihî yapılarıTürk-İslam mimarlık tarihiAnsiklopedik belgelemeBizans-Osmanlı sanat sürekliliğiKültürel miras

Vefatı

Toplam 3 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)

1980'ler

📖1980

Bizans Sanatı

Araştırma

İstanbul Üniversitesi Yayınları · Bizans sanatının kapsamlı bir değerlendirmesini sunan temel başvuru eseri.

1960'ler

📖1963

İstanbul Teknik Üniversitesi Yayınları · Geç dönem Bizans mimarisini inceleyen monografik çalışma.

1950'ler

📖1955

İstanbul Fetih Cemiyeti · İstanbul'un tarihî eserlerini tanıtan kapsamlı kılavuz.

Akademik Görevler

Profesör — İstanbul Üniversitesi

Ödüller

TDV İslam Ansiklopedisi Onur Ödülü

Ansiklopediye yazdığı yüzlerce madde ile İslam sanat ve mimarlık tarihine yaptığı katkılardan dolayı verilmiştir.

Kurumsal Roller

Yazar — TDV İslam Ansiklopedisi

İstanbul'un tarihî yapıları başta olmak üzere Türk-İslam mimarisi konularında yüzlerce ansiklopedi maddesi kaleme almıştır.

Zaman Çizelgesi

🌟
1922Doğum

İstanbul'da doğdu.

📺
1950Kariyer

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü'nde akademik kariyerine başladı.

📖
1955Eser

İstanbul: Tarihi Eserler Kılavuzu yayımlandı.

📖
1963Eser

Son Devir Bizans Mimarisi yayımlandı.

📖
1980Eser

Bizans Sanatı yayımlandı.

2018Diğer

2 Ekim 2018'de İstanbul'da hayatını kaybetti.

Entelektüel Gelişim Dönemleri

Erken Dönem

1950–1970

İstanbul'un tarihî eserlerini belgeleme çalışmalarına başladığı ve Bizans mimarisi üzerine uzmanlaştığı dönem.

İstanbul: Tarihi Eserler KılavuzuSon Devir Bizans Mimarisi

Olgunluk Dönemi

1971–2000

Bizans sanatı sentezini tamamladığı ve TDV İslam Ansiklopedisi'ne yoğun biçimde katkı sunduğu dönem.

Bizans Sanatı

Geç Dönem

2001–2018

Ansiklopedi çalışmalarını sürdürdüğü ve akademik mirasını pekiştirdiği dönem.

Alıntılar

"İstanbul, her taşında ayrı bir medeniyetin izini taşıyan açık hava müzesidir."

— Semavi Eyice

Kaynakça

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Semavi Eyice'ye Armağan. İstanbul Üniversitesi Yayınları .

TDV İslâm Ansiklopedisi, SEMAVİ EYİCE .

Doğan Kuban, Türk ve İslam Sanatı Üzerine Denemeler. Arkeoloji ve Sanat Yayınları .

Semavi Eyice, Son Devir Bizans Mimarisi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları .

Bu sayfada bir hata mı var?

Hata Bildir