Murat Belge (1943-), Türkiye'nin önde gelen edebiyat eleştirmenlerinden, çevirmenlerinden ve siyasi yorumcularından biridir. İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde karşılaştırmalı edebiyat dersleri vermiş, liberal-sol entelektüel çizgisiyle Türk düşünce hayatında önemli bir yer edinmiştir.

📚 4 kitap 🗓️ 6 kronoloji 💬 1 alıntı
Tamamlanma: %100 · 2026-03-07

Murat Belge, 1943 yılında Ankara'da doğdu. Babası Burhan Belge, Cumhuriyet döneminin tanınmış gazeteci ve diplomatlarındandır. Robert Kolej'de lise eğitimini tamamlayan Belge, ardından İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde lisans eğitimi aldı.

Akademik kariyerine İstanbul Üniversitesi'nde başlayan Belge, 1980 askeri darbesi sonrasında üniversiteden uzaklaştırıldı. Bu dönemde çeviri, edebiyat eleştirisi ve siyasi yazarlık faaliyetlerini sürdürdü. İletişim Yayınları'nın kuruluşunda önemli rol oynadı.

1990'larda Bilgi Üniversitesi'nin kuruluşuna katılan Belge, Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü'nde dersler verdi. Edebiyat eleştirisi, kültürel çalışmalar ve siyasi yorum alanlarında geniş bir külliyat oluşturdu.

Belge'nin düşünsel çizgisi liberal-sol olarak tanımlanmaktadır. Milliyetçilik eleştirisi, sivil toplum savunuculuğu, militarizm karşıtlığı ve demokratikleşme talepleri yazılarının temel eksenlerini oluşturmaktadır. Türk ulusal anlatısını sorgulayan çalışmalarıyla dikkat çekmiştir.

Eğitim Hayatı

Lise Robert Kolej
Lisans İstanbul Üniversitesi — İngiliz Dili ve Edebiyatı

Kariyer Kronolojisi

1970-1980 İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi
1990- İstanbul Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi

Yayınevleri

İletişim Yayınları

Düşünsel Çizgi

Murat Belge, edebiyat eleştirisi, kültürel çalışmalar ve siyasi yorum alanlarında liberal-sol bir perspektiften eserler üreten entelektüeldir. Türk ulusal anlatısını sorgulayan, sivil toplum ve demokratikleşmeyi savunan çalışmalarıyla Türk düşünce hayatında özgün bir yer edinmiştir.

Erken Dönem

1970–1980

Edebiyat eleştirisi ve çeviri faaliyetlerinin başlangıcı.

Olgunluk Dönemi

1990–2020

Liberal-sol düşünce, milliyetçilik eleştirisi ve kültürel çalışmalar alanında verimli üretim dönemi.

Edebiyat Üstüne YazılarGenesisMilitarist Modernleşme

Önemli Dönüm Noktaları

1980 askeri darbesi sonrasında üniversiteden uzaklaştırılmıştır.
Türk ulusal anlatısını sorgulayan yazıları milliyetçi kesimlerden sert eleştiriler almıştır.
Kürt meselesi ve Ermeni meselesi hakkındaki görüşleri siyasi tartışmalara yol açmıştır.
Çeşitli dönemlerde yargılanmış ve ifade özgürlüğü davaları ile gündeme gelmiştir.

Kamusal Faaliyetler

Kurucu Yayın Kurulu Üyesi — İletişim Yayınları

Uzmanlık Alanları & Kavramlar

Uzmanlık Alanları

Edebiyat EleştirisiKarşılaştırmalı EdebiyatSiyasi YorumKültürel ÇalışmalarÇeviriMilliyetçilik Araştırmaları

Temel Kavramlar

Ulusal anlatı eleştirisiSivil toplum savunuculuğuMilitarizm karşıtlığıDemokratikleşmeEdebiyat ve toplum ilişkisiÇokkültürlülük

Toplam 4 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)

2010'ler

📖2011

İletişim Yayınları · Türkiye'nin modernleşme sürecinde militarizmin rolünü sorgulayan inceleme.

2000'ler

📖2008

İletişim Yayınları · Türk ulusal kimlik anlatısının oluşumunu ve köken mitlerini sorgulayan çalışma.

📖2006

İletişim Yayınları · Tarihsel olaylardan güncel siyasete uzanan değerlendirmeler.

1990'ler

📖1994

İletişim Yayınları · Türk ve dünya edebiyatı üzerine eleştirel denemeler.

Akademik Görevler

Öğretim Üyesi — İstanbul Üniversitesi

Profesör — İstanbul Bilgi Üniversitesi

Kurumsal Roller

Kurucu Yayın Kurulu Üyesi — İletişim Yayınları

Zaman Çizelgesi

🌟
1943Doğum

Ankara'da doğdu

📺
1970Kariyer

İstanbul Üniversitesi'nde akademik kariyerine başladı

📺
1980Kariyer

12 Eylül darbesi sonrası üniversiteden uzaklaştırıldı

📖
1994Eser

Edebiyat Üstüne Yazılar yayımlandı

📖
2008Eser

Genesis yayımlandı

📖
2011Eser

Militarist Modernleşme yayımlandı

Entelektüel Gelişim Dönemleri

Erken Dönem

1970–1980

Edebiyat eleştirisi ve çeviri faaliyetlerinin başlangıcı.

Olgunluk Dönemi

1990–2020

Liberal-sol düşünce, milliyetçilik eleştirisi ve kültürel çalışmalar alanında verimli üretim dönemi.

Edebiyat Üstüne YazılarGenesisMilitarist Modernleşme

Alıntılar

"Türkiye'nin en büyük sorunu, farklılıkla birlikte yaşamayı öğrenememiş olmasıdır."

— Gazete yazılarından derleme

Kaynakça

Murat Belge, Genesis: Büyük Ulusal Anlatı ve Türklerin Kökeni (2008). İletişim Yayınları .

Murat Belge, Militarist Modernleşme: Almanya, Japonya ve Türkiye (2011). İletişim Yayınları .

Murat Belge, Edebiyat Üstüne Yazılar. İletişim Yayınları .

Tanıl Bora, Türk Sağının Üç Hali. İletişim Yayınları .

Bu sayfada bir hata mı var?

Hata Bildir