Hayrettin Karaman (1934-), Türkiye'nin en tanınmış İslam hukuku akademisyenlerinden biridir. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde uzun yıllar hocalık yapmış, İslam hukuk tarihi ve mukayeseli İslam hukuku alanlarında çok sayıda eser kaleme almıştır. Eserleri hem akademik çevrelerde hem de geniş okuyucu kitlesinde büyük ilgi görmüştür.

📚 5 kitap 🗓️ 7 kronoloji 💬 2 alıntı
Tamamlanma: %100 · 2026-03-07

Hayrettin Karaman, 1934 yılında Çankırı'da doğmuştur. İlk ve orta öğrenimini Çankırı'da tamamladıktan sonra İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü'ne girmiştir. Burada İslam ilimleri alanında eğitim görmüştür.

Mezuniyetinin ardından İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü'nde akademik kariyerine başlamıştır. İslam hukuku (fıkıh) alanında uzmanlaşan Karaman, doktora çalışmasını bu alanda tamamlamıştır. 1963 yılında doçent, daha sonra profesör unvanını almıştır.

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nin kuruluşunda önemli rol oynayan Karaman, bu kurumda İslam Hukuku Anabilim Dalı'nda uzun yıllar ders vermiştir. Yetiştirdiği çok sayıda öğrenci, Türkiye'nin farklı üniversitelerinde akademik görevlere atanmıştır.

Karaman'ın akademik çalışmaları ağırlıklı olarak İslam hukuk tarihi, mukayeseli İslam hukuku ve güncel fıkhi meseleler üzerine yoğunlaşmaktadır. 'İslam Hukuk Tarihi', 'Mukayeseli İslam Hukuku' ve 'Hayatımızdaki İslam' gibi eserleri hem akademik referans kaynağı hem de genel okuyucuya yönelik çalışmalar olarak büyük ilgi görmüştür.

Yeni Şafak gazetesinde köşe yazıları kaleme alan Karaman, güncel meselelere İslami perspektiften yaklaşan yazılarıyla geniş bir okuyucu kitlesine ulaşmıştır. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın çeşitli kurullarında da görev yapmıştır.

Hayrettin Karaman, İslam hukukunun güncel sorunlara uygulanması konusundaki çalışmalarıyla tanınmakta olup, bu alandaki eserleri Türkiye'de temel başvuru kaynakları arasında yer almaktadır.

Eğitim Hayatı

Lisans İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü — İslam İlimleri
Doktora İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü — İslam Hukuku

Kariyer Kronolojisi

1960'lar İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü'nde akademik kariyere başlangıç
1970-2000'ler Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde İslam Hukuku profesörlüğü
2000'ler-günümüz Emeklilik sonrası yazarlık, köşe yazarlığı ve danışmanlık faaliyetleri

Dergiler & Gazeteler

Yeni Şafak (2000'ler-günümüz)

Yayınevleri

İz YayıncılıkEnsar Neşriyat

Düşünsel Çizgi

Karaman, İslam hukukunun tarihsel gelişimini ve güncel uygulamalarını akademik bir titizlikle inceleyen, mukayeseli fıkıh alanında Türkiye'nin önde gelen uzmanlarından biridir. Eserlerinde hem akademik derinlik hem de genel okuyucuya erişilebilirlik hedefini gözetmektedir.

Akademik Oluşum Dönemi

1955–1975

İslam hukuku alanında akademik eğitim ve kariyer oluşumu

İslam Hukuk Tarihi

Olgunluk Dönemi

1975–2000

Kapsamlı akademik eserlerin ve geniş okuyucuya yönelik kitapların kaleme alınması

Mukayeseli İslam HukukuHayatımızdaki İslamGünlük Hayatımızda Helaller ve Haramlar

Köşe Yazarlığı ve Danışmanlık Dönemi

2000–

Gazete yazıları ve kamusal danışmanlık faaliyetleri

Önemli Dönüm Noktaları

Güncel siyasi konulardaki fetva niteliğindeki görüşlerinin tartışma yaratması
Yeni Şafak gazetesindeki köşe yazılarında siyasi tavır alması eleştirileri
Modern fıkhi meselelerdeki bazı görüşlerinin farklı İslami çevrelerden eleştiri alması

Kamusal Faaliyetler

Danışma kurulu üyeliği — Diyanet İşleri Başkanlığı
· Çeşitli fıkhi meselelerde danışmanlık

Uzmanlık Alanları & Kavramlar

Uzmanlık Alanları

İslam hukuku (fıkıh)İslam hukuk tarihiMukayeseli İslam hukukuGüncel fıkhi meselelerHelal-haram konularıİslam aile hukuku

Temel Kavramlar

FıkıhİçtihatHelal-haramMukayeseli hukukİslam hukuk tarihiMezhep karşılaştırması

Toplam 5 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)

1990'ler

📖1994

Ensar Neşriyat · İslam hukukunda kadının konumunu ve aile yapısını inceleyen eser.

📖1990

İz Yayıncılık · Helal ve haram kavramlarını günlük yaşam bağlamında ele alan rehber niteliğinde eser.

1980'ler

📖1987

İz Yayıncılık · Günlük yaşamda İslami hükümleri ve uygulamaları ele alan eser.

📖1982

İz Yayıncılık · İslam hukuk mezheplerini karşılaştırmalı olarak inceleyen üç ciltlik akademik eser.

1970'ler

📖1975

İz Yayıncılık · İslam hukukunun tarihsel gelişimini inceleyen akademik referans eseri.

Akademik Görevler

Profesör — Marmara Üniversitesi

Kurumsal Roller

Danışma kurulu üyeliği — Diyanet İşleri Başkanlığı

Çeşitli fıkhi meselelerde danışmanlık

Zaman Çizelgesi

🌟
1934Doğum

Çankırı'da doğdu

📺
1963Kariyer

Doçent unvanını aldı

📖
1975Eser

'İslam Hukuk Tarihi' yayımlandı

📖
1982Eser

'Mukayeseli İslam Hukuku' yayımlandı

📖
1987Eser

'Hayatımızdaki İslam' yayımlandı

📖
1990Eser

'Günlük Hayatımızda Helaller ve Haramlar' yayımlandı

📖
1994Eser

'İslam'da Kadın ve Aile' yayımlandı

Entelektüel Gelişim Dönemleri

Akademik Oluşum Dönemi

1955–1975

İslam hukuku alanında akademik eğitim ve kariyer oluşumu

İslam Hukuk Tarihi

Olgunluk Dönemi

1975–2000

Kapsamlı akademik eserlerin ve geniş okuyucuya yönelik kitapların kaleme alınması

Mukayeseli İslam HukukuHayatımızdaki İslamGünlük Hayatımızda Helaller ve Haramlar

Köşe Yazarlığı ve Danışmanlık Dönemi

2000–

Gazete yazıları ve kamusal danışmanlık faaliyetleri

Alıntılar

"İslam hukuku, donmuş bir miras değil, yaşayan bir gelenektir."

— İslam Hukuk Tarihi

"Fıkhın amacı, insanların hem dünya hem ahiret saadetini sağlamaktır."

— Mukayeseli İslam Hukuku

Kaynakça

Hayrettin Karaman, Bir Varmış Bir Yokmuş: Hayatım (Hatıralar). İz Yayıncılık .

İsmail Kara, Türkiye'de İslamcılık Düşüncesi (Cilt 1-3) (1986). Kitabevi Yayınları .

Ahmet Yaman, Hayrettin Karaman'ın Fıkıh Anlayışı (2013). İslâm Hukuku Araştırmaları Dergisi .

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Prof. Dr. Hayrettin Karaman'a Armağan (2009). Marmara Üniversitesi Yayınları .

Bu sayfada bir hata mı var?

Hata Bildir