Banu Avar
1955, Eskişehir —
Banu Avar (1955-), Türk gazeteci, belgesel yapımcısı, yönetmen ve yazardır. 1980'lerden itibaren gazetecilik, televizyon haberciliği ve belgesel yapımcılığı alanlarında faaliyet göstermiştir. Londra City Üniversitesi'nde televizyonculuk alanında yüksek lisans yapan Avar, BBC Türkçe bölümünde çalışmış, TRT'nin Londra muhabirliğini yürütmüş, TV8'in belgesel bölümünü kurmuş ve TRT'de 'Sınırlar Arasında' belgesel serisini hazırlamıştır. Küreselleşme karşıtı, ulusal egemenlikçi ve Avrasyacı düşünceleriyle tanınan Avar, emperyalizm ve Batı müdahaleciliğine karşı eleştirel bir yayın çizgisi izlemiştir.
Banu Avar, 18 Temmuz 1955'te Eskişehir'de dünyaya geldi. Babası Mehmet Bahattin Avar, Kafkasya Dağıstan kökenli bir beden eğitimi öğretmenidir; annesi ise Üsküp göçmenidir.
Gazetecilik hayatına 1980 yılında Süreç dergisinde başladı. 1980'li yıllarda Günaydın, Dünya ve Vatan gazetelerinde muhabir olarak çalıştı ve çeşitli dizi yazılar kaleme aldı. Londra'ya giderek City Üniversitesi'nde televizyonculuk alanında yüksek lisans yaptı. BBC Türkçe bölümünde radyo programcılığı yaparken BBC televizyonu belgesel kurslarına katılarak belgesel yapımcılığı eğitimi aldı.
Londra'daki döneminde TRT'nin Londra muhabirliğine getirildi ve 32. Gün programının ilk yıllarında Londra muhabirliğini yürüttü. 1985 yılından itibaren yapımcı ve yönetmen olarak çalışmaya başladı.
1999 yılında TRT 1 ve TRT 2'de Mozaik ve Kaleydeskop adlı programların yapımcılığını, yönetmenliğini ve sunuculuğunu üstlendi. Aynı yıl TV8'in belgesel bölümünü kurdu ve 2004 yılına kadar 30'dan fazla belgesele imza attı. Bu dönemde Denizciler, Bir Zamanlar Kıbrıs'ta, Artık Biz de Varız!, Devlerin Savaş Alanı Afganistan, Türkiye Sevdalıları, Ohri Güzel Ohri ve Rıza Oğlu Haydar Aliyev gibi belgeseller çekti. Ohri Güzel Ohri belgeseli Makedonca'ya çevrilerek Makedon Ulusal TV kanalında defalarca gösterildi.
2004 yılından itibaren TRT 1'de 'Sınırlar Arasında' adlı belgesel programını hazırlamaya başladı. Program kapsamında Balkanlar, Kafkasya, Ortadoğu, Orta Asya, Çin, Hindistan ve Güney Amerika'dan 20'den fazla ülkeye giderek haber belgeselleri çekti. 2008'de TRT tarafından yayına son verilmesiyle program sona erdi.
2000'li yılların ortasından itibaren belgesel çalışmalarını kitaplara dönüştürerek yazarlık kariyerine ağırlık verdi. Sınırlar Arasında, Avrasyalı Olmak, Hangi Avrupa?, Böl ve Yut!, Hangi Dünya Düzeni?, Kaçın! Demokrasi Geliyor!, Gün O Gün'dür! ve Zemberek gibi kitaplar yayımladı. Bu eserlerinde küreselleşme, emperyalizm, Batı müdahaleciliği, Avrasya jeopolitiği ve Türkiye'nin egemenlik meseleleri üzerine araştırma ve analizler sundu.
2010'lu yıllardan itibaren YouTube kanalı ve sosyal medya hesapları aracılığıyla güncel siyasi gelişmelere ilişkin değerlendirmelerini sürdürmekte, dijital medyada geniş bir takipçi kitlesine ulaşmaktadır.
Eğitim Hayatı
Kariyer Kronolojisi
Dergiler & Gazeteler
Yayınevleri
Üretim Dönemleri
Gazete Muhabirliği Dönemi
Süreç, Günaydın, Dünya ve Vatan'da gazetecilik ve dizi yazı çalışmaları.
TV8 Belgesel Dönemi
TV8 belgesel bölümünün kurulması ve 30'dan fazla belgesel yapımı: Denizciler, Bir Zamanlar Kıbrıs'ta, Devlerin Savaş Alanı Afganistan vb.
Sınırlar Arasında Belgesel Dönemi
TRT 1'de yayınlanan 'Sınırlar Arasında' haber belgeseli programı; 20+ ülkede çekim.
Yoğun Yazarlık Dönemi
11 araştırma kitabının yayımlandığı en verimli yazarlık dönemi.
Düşünsel Çizgi
Banu Avar'ın düşünce dünyası küreselleşme karşıtlığı, anti-emperyalizm ve Avrasyacılık ekseninde şekillenmektedir. Batılı güçlerin demokrasi ihracı, renkli devrimler ve ekonomik entegrasyon yoluyla ülkelerin egemenliğini aşındırdığını savunan Avar, Türkiye'nin bağımsız bir dış politika izlemesi ve Avrasya ekseninde konumlanması gerektiğini vurgulamaktadır. Emperyalizmin askeri müdahalenin ötesinde kültürel, ekonomik ve siyasi boyutlarıyla yürütülen çok katmanlı bir süreç olduğunu ileri sürmüş ve bu sürecin özellikle Balkanlar, Kafkasya, Ortadoğu ve Orta Asya'daki tezahürlerini belgelemiştir.
Gazetecilik ve Muhabirlik Dönemi (1980-1990)
1980–1990Süreç dergisi ve ulusal gazetelerde muhabirlik ile başlayan, Londra'da BBC ve TRT muhabirliğiyle devam eden mesleki birikim dönemi. Uluslararası gazetecilik deneyimi ve belgesel yapımcılığı eğitimi alarak ileriki yılların temelini attı.
Televizyon Yapımcılığı Dönemi (1990-2004)
1990–2004TRT'de program yapımcılığı ve yönetmenliği, ardından TV8 belgesel bölümünün kurulması ve 30'dan fazla belgeselin çekildiği dönem. Bu süreçte sahada edinilen deneyimler, küreselleşme ve emperyalizm eleştirisinin somut gözlemlerle beslenmesini sağladı.
Haber Belgeseli ve Yazarlık Dönemi (2004-2012)
2004–2012TRT'deki 'Sınırlar Arasında' programıyla uluslararası haber belgeselciliğinde zirveye ulaştığı, ardından belgesel deneyimlerini kitaplara dönüştürdüğü verimli dönem. Küreselleşme karşıtlığı, Avrasyacılık ve emperyalizm eleştirisi bu dönemde sistematik biçimde yazılı eserlere aktarıldı.
Dijital Medya ve Yorum Dönemi (2012-günümüz)
2012–Geleneksel yayın organlarından bağımsızlaşarak YouTube, sosyal medya ve podcast platformlarında doğrudan kitlesiyle buluştuğu dönem. Güncel jeopolitik gelişmelere ilişkin yorum ve analizlerini dijital ortamda sürdürmekte, geniş bir takipçi kitlesine ulaşmaktadır.
Önemli Dönüm Noktaları
Kamusal Faaliyetler
Uzmanlık Alanları & Kavramlar
Uzmanlık Alanları
Temel Kavramlar
Toplam 11 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)
2010'ler
Zemberek
AraştırmaGün O Gün'dür!
AraştırmaKaçın! 'Demokrasi' Geliyor!
AraştırmaDemokrasi Projeleri
Araştırma2000'ler
Hangi Dünya Düzeni?
AraştırmaBöl ve Yut!
AraştırmaSınırlar Arasında
AraştırmaHangi Avrupa?
AraştırmaAvrasyalı Olmak
AraştırmaBüyük Orta Doğu Projesi
AraştırmaProgram Serileri
Düzenli yayınlanan program ve seri içerikler
Mozaik
TRT 1 / TRT 2Banu Avar'ın yapımcılığını, yönetmenliğini ve sunuculuğunu üstlendiği kültürel program.
Kaleydeskop
TRT 1 / TRT 2Banu Avar'ın yapımcılığını, yönetmenliğini ve sunuculuğunu üstlendiği araştırma-yorum programı.
Sınırlar Arasında
TRT 1Banu Avar'ın yapımcılığını, yönetmenliğini ve sunuculuğunu üstlendiği uluslararası haber belgeseli programı. 20'den fazla ülkeye gidilerek Balkanlar, Kafkasya, Ortadoğu, Orta Asya, Çin, Hindistan ve Güney Amerika'dan dosyalar hazırlanmıştır.
TV8 Belgeselleri
TV81999-2004 yılları arasında TV8 bünyesinde Banu Avar'ın yapımcılığını ve yönetmenliğini üstlendiği 30'dan fazla belgesel serisi. Denizciler, Bir Zamanlar Kıbrıs'ta, Artık Biz de Varız!, Devlerin Savaş Alanı Afganistan, Türkiye Sevdalıları, Ohri Güzel Ohri ve Rıza Oğlu Haydar Aliyev gibi belgeseller içerir.
Kaçın Demokrasi Geliyor Belgeselleri
2011 yılında çekilen 8 bölümlük belgesel serisi. Arap Baharı sürecindeki siyasi gelişmeleri, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'daki dış müdahaleleri araştıran belgesel çalışması.
Dijital Medya
YouTube ve dijital platform içerikleri
Banu Avar ile Yorum
Banu Avar'ın dijital platformlarda sürdürdüğü güncel siyasi yorum ve jeopolitik analiz programı.
Konferanslar
2 konferans ve panel kaydı
Röportajlar
2 röportaj ve söyleşi
Köşe Yazarlığı
Ödüller
Yılın Televizyon Programcısı Ödülü
Belgesel yapımcılığı ve televizyon programcılığı alanındaki katkıları nedeniyle verilen ödül.
TÜRKSAV Hizmet Ödülü
Türk dünyasına yönelik belgesel çalışmaları ve hizmetleri nedeniyle verilen ödül.
Televizyon Haber Ödülü
Haber belgeseli alanındaki çalışmaları nedeniyle verilen gazetecilik ödülü.
Fahri Doktora Unvanı
Gazetecilik ve belgesel yapımcılığı alanındaki başarıları nedeniyle Yeditepe Üniversitesi tarafından verilen fahri doktora.
Kurumsal Roller
Muhabir / Yazar — Süreç Dergisi
Gazetecilik kariyerinin başlangıcı
Radyo Programcısı — BBC Türkçe Bölümü
Londra'da BBC Türkçe bölümünde radyo programcılığı
Londra Muhabiri — TRT (Türkiye Radyo Televizyon Kurumu)
TRT Londra muhabirliği; 32. Gün programının ilk yıllarında Londra muhabirliği
Yapımcı, Yönetmen ve Sunucu — TRT 1 / TRT 2
Mozaik ve Kaleydeskop programlarının yapımcılığı, yönetmenliği ve sunuculuğu
Belgesel Bölümü Kurucusu ve Yönetmeni — TV8
TV8'in belgesel bölümünü kurarak 30'dan fazla belgesele imza attı
Yapımcı, Yönetmen ve Sunucu — TRT 1
'Sınırlar Arasında' belgesel programının yapımcılığı, yönetmenliği ve sunuculuğu
Avar'in kurucusu olduğu veya kuruluşunda önemli rol üstlendiği kuruluşlar.
TV8 Belgesel Bölümü
TV8 televizyon kanalının belgesel bölümünü kurarak Türk televizyonculuğunda belgesel yapımcılığının gelişimine katkıda bulundu.
Zaman Çizelgesi
18 Temmuz'da Eskişehir'de doğdu. Babası Dağıstan kökenli beden eğitimi öğretmeni Mehmet Bahattin Avar, annesi Üsküp göçmeni.
Gazetecilik kariyerine Süreç dergisinde başladı.
Günaydın, Dünya ve Vatan gazetelerinde muhabir olarak çalıştı ve dizi yazılar kaleme aldı.
Londra'ya giderek BBC Türkçe bölümünde radyo programcılığına başladı; BBC televizyonu belgesel kurslarına katıldı.
Londra City Üniversitesi'nde televizyonculuk alanında yüksek lisans eğitimini tamamladı.
TRT'nin Londra muhabirliğine getirildi; 32. Gün programının Londra muhabirliğini yürüttü.
Türkiye'ye dönerek TRT bünyesinde yapımcı ve yönetmen olarak çalışmaya başladı.
TRT 1 ve TRT 2'de Mozaik ve Kaleydeskop programlarının yapımcılığını, yönetmenliğini ve sunuculuğunu üstlendi.
TV8'in belgesel bölümünü kurdu.
TV8 bünyesinde 'Denizciler' belgeselini çekti.
'Devlerin Savaş Alanı Afganistan', 'Ohri Güzel Ohri' ve 'Artık Biz de Varız!' belgesellerini çekti.
'Bir Zamanlar Kıbrıs'ta' belgeselini çekti.
'Büyük Orta Doğu Projesi' adlı ilk kitabı yayımlandı.
TRT 1'de 'Sınırlar Arasında' belgesel programını hazırlamaya başladı; 20'den fazla ülkeye gitti.
Türk Yazarlar Birliği'nden 'Yılın Televizyon Programcısı Ödülü'nü ve TÜRKSAV Hizmet Ödülü'nü aldı.
Çağdaş Gazeteciler Derneği Televizyon Haber Ödülü'nü aldı.
Yeditepe Üniversitesi tarafından fahri doktora unvanı verildi.
'Sınırlar Arasında', 'Hangi Avrupa?' ve 'Avrasyalı Olmak' kitapları Truva Yayınları'ndan yayımlandı.
TRT 1'deki 'Sınırlar Arasında' programı yayından kaldırıldı. 'Böl ve Yut!' kitabı yayımlandı.
'Hangi Dünya Düzeni?' kitabı Remzi Kitabevi'nden yayımlandı.
'Kaçın! Demokrasi Geliyor!' (8 belgeselden oluşan seri) ve 'Demokrasi Projeleri' kitapları yayımlandı.
'Gün O Gün'dür!' kitabı yayımlandı.
'Banu Avar'la Konuşma: Kültürel Soykırım' kitabı Pozitif Yayınları'ndan yayımlandı.
'Zemberek' kitabı Remzi Kitabevi'nden yayımlandı.
15 Temmuz darbe girişimi hakkındaki yazıları ve iddiaları geniş kamuoyu tartışmasına yol açtı.
YouTube ve podcast platformlarında 'Banu Avar ile Yorum' programını başlattı.
Entelektüel Gelişim Dönemleri
Gazetecilik ve Muhabirlik Dönemi (1980-1990)
1980–1990Süreç dergisi ve ulusal gazetelerde muhabirlik ile başlayan, Londra'da BBC ve TRT muhabirliğiyle devam eden mesleki birikim dönemi. Uluslararası gazetecilik deneyimi ve belgesel yapımcılığı eğitimi alarak ileriki yılların temelini attı.
Televizyon Yapımcılığı Dönemi (1990-2004)
1990–2004TRT'de program yapımcılığı ve yönetmenliği, ardından TV8 belgesel bölümünün kurulması ve 30'dan fazla belgeselin çekildiği dönem. Bu süreçte sahada edinilen deneyimler, küreselleşme ve emperyalizm eleştirisinin somut gözlemlerle beslenmesini sağladı.
Haber Belgeseli ve Yazarlık Dönemi (2004-2012)
2004–2012TRT'deki 'Sınırlar Arasında' programıyla uluslararası haber belgeselciliğinde zirveye ulaştığı, ardından belgesel deneyimlerini kitaplara dönüştürdüğü verimli dönem. Küreselleşme karşıtlığı, Avrasyacılık ve emperyalizm eleştirisi bu dönemde sistematik biçimde yazılı eserlere aktarıldı.
Dijital Medya ve Yorum Dönemi (2012-günümüz)
2012–Geleneksel yayın organlarından bağımsızlaşarak YouTube, sosyal medya ve podcast platformlarında doğrudan kitlesiyle buluştuğu dönem. Güncel jeopolitik gelişmelere ilişkin yorum ve analizlerini dijital ortamda sürdürmekte, geniş bir takipçi kitlesine ulaşmaktadır.
Üretim Dönemleri
Gazete Muhabirliği Dönemi
Süreç, Günaydın, Dünya ve Vatan'da gazetecilik ve dizi yazı çalışmaları.
TV8 Belgesel Dönemi
TV8 belgesel bölümünün kurulması ve 30'dan fazla belgesel yapımı: Denizciler, Bir Zamanlar Kıbrıs'ta, Devlerin Savaş Alanı Afganistan vb.
Sınırlar Arasında Belgesel Dönemi
TRT 1'de yayınlanan 'Sınırlar Arasında' haber belgeseli programı; 20+ ülkede çekim.
Yoğun Yazarlık Dönemi
11 araştırma kitabının yayımlandığı en verimli yazarlık dönemi.
Alıntılar
"Bağımsızlığımızı sadece 40 yıl önce kazandık ama şimdi başka bir işgalle karşı karşıyayız. Artık büyük güçlerin farklı planları, yeni yolları var. Küreselleşme yoluyla ülkeleri işgal ediyorlar!"
"Ekonomik sömürünün en önemli ayağı kültürel sömürüdür. Kültürel sömürüyü gerçekleştirmek için emperyalist güç kendi dilini, kendi dinini, kendi bayrağını sevdirmek ve dünyayı bu şekilde biçimlendirmek zorundadır."
"Küreselleşme, federalleşme ve piyasalaşma emperyalizmin şeytan üçgenini oluşturur; girmeyeceği kapı yoktur. Tek bir tank ateşlemeden bir ülkeyi bir ucundan öbür ucuna işgal edebilirsiniz."
"Emperyalizm için hedef ülkelerde vatanını düşünen, çözüm üreten, mücadele eden gençler en büyük düşmandır."
"Emperyalizm ekonomik bağımsızlığa düşmandır. Çünkü ekonomik olarak bağımsız bir ülke kontrol edilemez."
"Belgeselcilik sadece kamera tutmak değildir; o ülkenin ruhunu, halkının acısını ve direnişini anlamaktır. Sınırlar Arasında'da 20 ülkeye gittim ve her birinde emperyalizmin izlerini gördüm."
"Demokrasi ihracı diye bir şey yoktur. Olan, ülkelerin iç işlerine müdahale ve rejim değişikliğidir. Renkli devrimler bunun en açık kanıtıdır."
"Avrasyacılık bir tercih değil, Türkiye'nin coğrafi ve tarihsel zorunluluğudur. Batı'ya sırtını dönen değil, kendi ekseninde duran bir Türkiye inşa etmeliyiz."
"Bir milleti yok etmek istiyorsanız önce hafızasını silin, tarihini unutturun, dilini bozun. Silahla değil, kültürle işgal edin."
"Gazetecinin görevi iktidarla uyum içinde olmak değil, halkın gözü ve kulağı olmaktır. Gerçek gazetecilik sorgulamayı gerektirir."
Kaynakça
Banu Avar, Büyük Orta Doğu Projesi (2004). Remzi Kitabevi .
Banu Avar, Sınırlar Arasında (2007). Truva Yayınları .
Banu Avar, Avrasyalı Olmak (2007). Truva Yayınları .
Banu Avar, Böl ve Yut! (2008). Truva Yayınları .
Banu Avar, Kaçın! 'Demokrasi' Geliyor! (2011). Remzi Kitabevi .
Banu Avar, Zemberek (2016). Remzi Kitabevi .
Vikipedi, Banu Avar - Wikipedia (İngilizce) .
Kaynağa Git →Biyografiler.com, Banu Avar Biyografisi .
Kaynağa Git →Vikipedi, Sınırlar Arasında (belgesel program) .
Kaynağa Git →Onedio, Türkiye'deki Haber Belgeselciliğine Ulusal Bir Boyut Kazandıran Gazeteci: Banu Avar .
Kaynağa Git →Bu sayfada bir hata mı var?
Hata Bildir