Adnan Turani

1925, Zonguldak — ☾ 2016

Adnan Turani (1925-2016), Türkiye'nin önde gelen sanat tarihçisi ve ressamlarından biridir. Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde uzun yıllar profesörlük yapan Turani, sanat tarihi, sanat kuramı ve estetik alanlarında temel başvuru eserleri kaleme almıştır. Aynı zamanda aktif bir ressam olarak soyut ve yarı-soyut kompozisyonlarıyla tanınmıştır.

📚 3 kitap 🗓️ 6 kronoloji 💬 1 alıntı
Tamamlanma: %100 · 2026-03-07

Adnan Turani, 1925 yılında Zonguldak'ta dünyaya geldi. İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde (bugünkü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) resim eğitimi alan Turani, ardından Paris'te sanat tarihi ve estetik alanlarında uzmanlaşma eğitimi gördü.

Türkiye'ye döndükten sonra akademik kariyerine başlayan Turani, Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nin kuruluşunda aktif rol alarak bölümün şekillenmesine katkı sağladı. Uzun yıllar profesörlük yapan Turani, sanat tarihi ve estetik dersleri vererek pek çok öğrenci yetiştirdi.

Turani'nin akademik eserleri arasında Sanat Terimleri Sözlüğü öne çıkmaktadır. Türkçe sanat terminolojisinin sistematikleştirilmesinde öncü olan bu eser, sanat eğitiminde temel başvuru kaynağı haline gelmiştir. Dünya Sanat Tarihi adlı kapsamlı çalışması, tarih öncesi dönemlerden 20. yüzyıla uzanan evrensel sanat tarihini Türkçe okura sunmaktadır. Çağdaş Sanat Felsefesi ise modern ve çağdaş sanatın kuramsal temellerini ele almaktadır.

Resim sanatında da aktif olan Turani, soyut ve yarı-soyut kompozisyonlarıyla çok sayıda sergi açmıştır. Sanat tarihçiliği ile resim pratiğini bir arada yürüten nadir isimlerden biri olan Turani, her iki alanda da özgün katkılar sunmuştur.

Adnan Turani, 2016 yılında hayatını kaybetmiştir. Sanat eğitimi ve sanat tarihyazımına bıraktığı eserler, Türk sanat dünyasında kalıcı bir miras oluşturmaktadır.

Eğitim Hayatı

Lisans İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi — Resim
Uzmanlaşma Paris Üniversitesi — Sanat Tarihi ve Estetik

Kariyer Kronolojisi

1960-1992 Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde sanat tarihi ve estetik profesörü olarak görev yaptı.

Yayınevleri

Remzi KitabeviTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları

Düşünsel Çizgi

Adnan Turani, sanat tarihini terminolojiden felsefeye, evrensel sentezden çağdaş kurama uzanan geniş bir perspektifle ele almış, aynı zamanda resim pratiğiyle kuramsal birikimini bütünleştiren çok yönlü bir sanat insanıdır.

Erken Dönem

1950–1970

Sanat eğitimi ve terminoloji çalışmalarına yoğunlaştığı, Sanat Terimleri Sözlüğü'nü hazırladığı dönem.

Sanat Terimleri Sözlüğü

Olgunluk Dönemi

1971–1995

Dünya sanat tarihi sentezini tamamladığı ve resim pratiğini yoğunlaştırdığı dönem.

Dünya Sanat Tarihi

Geç Dönem

1996–2016

Çağdaş sanat felsefesi üzerine kuramsal çalışmalarını yayımladığı dönem.

Çağdaş Sanat Felsefesi

Önemli Dönüm Noktaları

Sanat tarihi anlatısında Batı sanatına ağırlık veren yaklaşımı, Türk-İslam sanatını ön plana çıkarmak isteyen çevreler tarafından eleştirilmiştir.
Soyut resim pratiği ile akademik sanat tarihçiliğini bir arada yürütmesi, bazı sanat tarihçileri tarafından iki alanın ayrı tutulması gerektiği yönünde eleştirilmiştir.

Uzmanlık Alanları & Kavramlar

Uzmanlık Alanları

Sanat tarihiSanat terimleriEstetik ve sanat felsefesiÇağdaş sanat kuramıResim sanatı

Temel Kavramlar

Sanat terminolojisinin TürkçeleştirilmesiEvrensel sanat tarihi senteziÇağdaş sanatın felsefi temelleriSanat pratiği ve kuram birlikteliği

Vefatı

Toplam 3 eser · Kronolojik sıralama (yeniden eskiye)

1990'ler

📖1998

Remzi Kitabevi · Modern ve çağdaş sanatın kuramsal temellerini ele alan inceleme.

1970'ler

📖1971

Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Tarih öncesi dönemden 20. yüzyıla uzanan kapsamlı dünya sanat tarihi.

1960'ler

📖1968

Remzi Kitabevi · Türkçe sanat terminolojisini sistematik biçimde derleyen sözlük.

Akademik Görevler

Profesör — Hacettepe Üniversitesi

Zaman Çizelgesi

🌟
1925Doğum

Zonguldak'ta doğdu.

📺
1960Kariyer

Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde akademik kariyerine başladı.

📖
1968Eser

Sanat Terimleri Sözlüğü yayımlandı.

📖
1971Eser

Dünya Sanat Tarihi yayımlandı.

📖
1998Eser

Çağdaş Sanat Felsefesi yayımlandı.

2016Diğer

Hayatını kaybetti.

Entelektüel Gelişim Dönemleri

Erken Dönem

1950–1970

Sanat eğitimi ve terminoloji çalışmalarına yoğunlaştığı, Sanat Terimleri Sözlüğü'nü hazırladığı dönem.

Sanat Terimleri Sözlüğü

Olgunluk Dönemi

1971–1995

Dünya sanat tarihi sentezini tamamladığı ve resim pratiğini yoğunlaştırdığı dönem.

Dünya Sanat Tarihi

Geç Dönem

1996–2016

Çağdaş sanat felsefesi üzerine kuramsal çalışmalarını yayımladığı dönem.

Çağdaş Sanat Felsefesi

Alıntılar

"Sanat, insanın kendini ve dünyayı anlama çabasının en özgün ifadesidir."

— Adnan Turani

Kaynakça

Tansuğ, Sezer, Çağdaş Türk Sanatı (Adnan Turani bölümü) (1986). Remzi Kitabevi .

Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Prof. Adnan Turani'ye Armağan .

Giray, Kıymet, Cumhuriyet Dönemi Türk Resim Sanatı (Adnan Turani değerlendirmesi). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları .

Berk, Nurullah, Türkiye'de Resim ve Sanat Eğitimi. Türk Tarih Kurumu .

Bu sayfada bir hata mı var?

Hata Bildir